دیدگاه علمای الأزهر در مسئله«تکفیر»
لفظ«کُفر»به لحاظ لغوی مقابل لفظ«إیمان» است. در اصطلاح کفر عبارت است از انکار ضروریات دین اسلام مانند انکار وجود خداوند، نبوت حضرت محمد،حرمت زنا ودیگر ضروریات . در این نوشته دیدگاه علما در مسئله تکفیر بیان می شود.
تاریخ انتشار : 1397/9/11
منبع : اختصاصی دبیرخانه کنگره ,

شیخ الأزهر و رئیس مجلس «حکماء المسلمین» معتقد است مسئله تکفیر در بعد فردی و اجتماعی یک مسئله بسیار پیچیده است و تنها افراد خبره میتوانند سرپرستی این مسئله را برعهده بگیرند.

دکتر احمد الطیب در برنامه چهاردهم«الإمام الطیب» در تبیین این دیدگاه توضیح داد: مراد از افراد خبره قضات هستند که حکم کفر را می توانند ثابت نمایند زیرا اثبات کفر برای یک نفر احکامی را برای او ایجاد می نماید که کمترین این احکام این است که کافر غسل و کفن نمی شود و در قبرستان مسلمانان دفن نمی شود. علاوه براین که در صورت اثبات کفر همسر و فرزندان وی نیز از او ارث نمی برند. الطیب از نپرداختن به امور اساسی جامعه اسلامی و پیشرفت علمی و مشغول شدن به اموری چون تکفیر ابراز تأسف نمود.

دار الإفتاء مصر نیز تکفیر نکردن هیچ مسلمانی به دلیل ارتکاب معصیت حتی معصیت کبیره را از اصول اعتقادی مسلمانان دانست ومسلمانان تنها شرک را با استناد به آیه«إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُوَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِافْتَرَى إِثْمًا عَظِيمًا»(نساء/48)سبب خروج از دین می‌دانند.از دیدگاه مسلمانان فرد گناهکار اگر معتقد به حلال بودن گناه خود نباشد فاسق بوده و ایمانش ناقص می باشد.طبق نقل أنس از رسول خدا9از جمله اموری که اساس ایمان می باشد خودداری از تکفیر گوینده شهادتین و خارج ندانستن وی از دین اسلام به واسطه گناه، می باشد.

دار الإفتاء مصر حکم کفر را بر دو صورت می داند:

  1. تکفیر حرام یعنی کسی که صلاحیت حکم به تکفیر دیگران را ندارد و دلیلی هم بر تکفیر وجود ندارد دیگران را در حالیکه مسلمان هستند از دین خارج بداند. این عمل با استناد به آیه«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا»(نساء/94)و روایت نبوی مبنی بر این که هر کس که نماز ما را بخواند و به سمت قبله ما روی نماید و از گوشت ذبح شده توسط ما بخورد مسلمان است و حقی بر خدا و رسول دارد که نباید حق خدا را ضایع نمود، عملی حرام است.
  2. تکفیر واجب: این صورت در موردی است که تکفیر کننده از کسی که اهلیت و تخصص در این زمینه را دارد مانند مفتیان یا قضات صادر شده باشد و شرایط کفر نیز در شخص تکفیر شده وجود داشته باشد.

بر همین اساس«شوقی علّام»مفتی مصر قطع گردن و منفجر نمودن اماکن را نتیجه تکفیر توسط گروه های افراطی دانست. وی در سخنرانی که در نشست فارغ التحصیلان دانشگاه الأزهر با موضوع«نقش فتاوای افراطی در تضغیف امت اسلام» داشت از فهم نادرست افراط گرایان از دوران خوارج تا زمان معاصر سخن گفت. وی افزود: این افراد معتقدند آیات جنگ با کفار آیات دیگر را نسخ نموده و به اعتقاد ایشان اصل در دین و زندگی کشتن است و صلح تنها در موارد استثناء جائز است. علام توضیح داد:اگر روایت«جئناکم بالذبح» از رسول خدا9صادر شده باشد باید آن را حمل بر تهدید نمود زیرا پیامبر9در طول حیات شریف خود هیچ گاه اقدام به سربریدن ننمودند.

همچنین«محمد مختار جمعه»وزیر اوقاف مصر،فتوایی که سبب خونریزی بشود را از هر کس که باشد از نظر اسلام و عقل سلیم نادرست دانسته،حکم به تکفیر یا اعدام را تنها حق قضات می داند تا جامعه دجار هرج  و مرج نشود. وزیر اوقاف مصر انجام عملیات های تروریستی را برای خدشه دار نمودن چهره تمدنی و متساهلانه اسلام می داند.

دکتر محمد عبدالفضیل القوصی عضو هیئت کبار العلماء دانشگاه الأزهر تکفیر نمودن گوینده شهادتین را در نظر علمای الأزهر امری حرام دانست . وی در سخنرانی خود با موضوع«آینده لیبی در سایه گسترش گروه های افراطی» اضافه نمود : دانشگاه الأزهر از ابتدا با سلاح فکر در حال جنگ با فکر وهابی و سلفی و ترویج دیدگاه معتدل ازهری می باشد. وی تفکر اعتدالی را تکفر پیروز در نهایت امر دانست.

دکتر«محمد مهنا»مشاور شیخ الأزهردراظهارات تلویزیونی،«جامعه جهانی فارغ التحصیلان الأزهر» را بخشی از دانشگاه الأزهر دانست که در حال آموزش علما و نمایندگان خود می باشد. وی افزود: فتاوای تکفیر ضرر بسیاری به اسلام وارد نموده است و صاحبان این فتاوا ولایت خداوند را غصب نموده اند.[1]

 [1] http://www.elbalad.news/3580258

موارد مرتبط
تقابل جدی زعامت سیاسی و دینی در مصر
شاخه های تشکیلات «فارغ‌‌التحصیلان الازهر» و محکومیت بیانیه القاعده پیرامون جهاد در غرب
کتاب "مسلمانان جهان" توسط الازهر منتشر شد
ارسال نظر