آل ‌‌سعود، نظام پادشاهی کهن و زیر سیطره شاخه «سُدیری »ها
خاندان حاکم بر عربستان، یعنی آل ‌‌سعود، از نظر قدمت تأسیس حکومت، در صدر نظام‌‌های پادشاهی پابرجای کنونی است. تمرکز قدرت در دست جناح «سُدیری» (فرزندان ملک عبدالعزیز از همسرش «حصة السدیری») به ثبات بیشتر قدرت انجامیده است. سُدیری ها در میان کل خاندان، از نفوذ بیشتری برخورداراند.
تاریخ انتشار : 1397/9/11
منبع : اختصاصی دبیرخانه کنگره ,

سُدیری ها هفت نفرند: ملک‌‌فهد؛ ملک‌‌سلمان پادشاه کنونی و پنج شاهزاده به نام های: «سلطان»، «احمد»، «تُرکی»، «نايف» و «عبدالرحمن».

شجره خانواده حاکم، علاوه بر مؤسس، متشکل از 6 شاهزاده، ازجمله پادشاه فعلی است و بسياری از فرزندان و نوادگان آنان را نیز در بر می گیرد. برخی از آنان به پست ها و مقامات عالی حکومتی دست یافته اند. برآوردها حاکی از آن است که در میان خاندان سعود حدود 5 تا 15 هزار شاهزاده وجود دارد؛ ولی افراد برجسته ای که هیئت بیعت را تشكيل می دهند، بیش از 34 شاهزاده نيستند. این عدد، فرزندان و نوادگان پادشاه مؤسس را شامل می شود. ده ها یا صدها تن دیگر هستند که پست های حساس دولتی را بر عهده دارند.

چهار تن از پسران ارشد پادشاه مؤسس فوت کرده اند که عبارتند از: «سعود»، «خالد»، «فهد» و «عبدالله». «فیصل» نیز ترور شده است. 4 تن از شاهزادگان برجسته به نام‌‌های «سلطان»، «نایف»، «عبدالرحمن» و «ترکی» نیز از دنیا رفته اند؛ ولی ملک‌‌‌سلمان و 8 تن از شاهزادگان دیگر همچنان زنده‌اند. این شاهزادگان به ترتیب عبارتند از: «بندر» (بزرگ‌‌ترین پسر پادشاه مؤسس با 85 سال سن)، «طلال»، «متعب»، «عبد الإله»، «ممدوح»، «مشهور»، «احمد»، «مقرن» (کوچک‌ترین پسر پادشاه با 73 سال سن). شاهزاده «عبدالرحمن» نيز سال گذشته درگذشت.

گزارش های مطبوعاتی سال 2000 حاکی از آن است که نخستین شورای خاندان حاکم با 16 تا 18 عضو تشکیل شده است. این شورا نخستین نشست های خود را در کاخ «السلام» برگزار کرده است. هدف از برگزاری این نشست ها به صورت ویژه، بررسی وضعیت خانواده حاکم عنوان شده است؛ بدون این‌که به امور سیاسی پرداخته شود.

علاوه بر مؤسس حکومت آل ‌‌سعود، 6 تن به مسند پادشاهی رسیدند؛ ولی برای پست‌‌‌های زیر 8 نام به چشم می خورد: پست ولی‌عهدی، جانشین ولی‌عهد، نایب‌‌رئیس هیئت دولت، وزیر کشور، رئیس اطلاعات، معاون وزیر دفاع.

پست ولی‌عهد، نسل نوادگان ارشد را به تاج پادشاهی نزدیک کرده است؛ زیرا از سال 2015 تا 2017 «محمد بن نایف» سمت ولایت‌عهدی را بر عهده داشت؛ سپس از سال 2017 تاکنون این سمت به «محمد بن سلمان» 33 ساله واگذار شده که در تاریخ این کشور از دو پیشینه متفاوت میان دو نسل حکایت دارد.

تأسیس و رشد شجره خانوادگی

«عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل آل ‌‌سعود» در سال 1932 توانست دو منطقه «نجد» و «حجاز» را با عنوان کشور عربستان سعودی یکپارچه سازد. با تأسیس این کشور، شجره خانوادگی حاکم، رشد خود را آغاز کرد و در تداوم طولانی ترین نظام پادشاهی شناخته شده تاکنون نقش داشت.

معرفی برجسته ترین شخصیت ها در شجره خانوادگی آل ‌‌سعود

  1. پادشاه بنیان‌گذار: «عبدالعزیز آل ‌‌سعود»: وی 77 سال زندگی کرد و از سال 1932 تا سال 1953 یعنی زمان مرگ، قدرت را در دست داشت. برخی از منابع حاکی است که وی 35 پسر از 15 همسرش داشت. یکی از مشهورترین همسران او شاهزاده «حصة» دختر «احمد السدیری» است که از او هفت پسر دارد. این پسران با عنوان «سدیرون سبعه/ سدیری های هفتگانه» شناخته می شوند.
  2. ملک «سعود بن عبدالعزیز»: وی 67 سال زندگی کرد و از سال 1953 تا سال 1964 در مسند قدرت بود. طبق برخی گفته‌ها، وی از قدرت کنار گذاشته شد يا در سال های آخر عمر به دلیل بیماری، به نفع برادرش ملک «فیصل» از قدرت کناره گیری نمود و در سال 1969 درگذشت.
  3. ملک «فیصل بن عبدالعزیز»: وی 68 سال عمر کرد و از سال 1964 تا سال 1975در قدرت باقی ماند. وی در دیوان پادشاهی، به دست یکی از شاهزادگان عربستانی کشته شد. او سه پسر دارد:

ـ «سعود» (مرگ: 2015): وی طی سال های 1975 تا 2015 یکی از برجسته ترین وزرای امور خارجه عربستان به شمار می رفت.

ـ «ترکی» (73 ساله): وی طی سال های 1977 ـ 2001 ریاست دستگاه اطلاعاتی را بر عهده داشت. از سال 2001 تا 2005 به عنوان سفیر عربستان در انگلیس و از 2005 تا 2007 سفیر این کشور در واشنگتن بود.

ـ «خالد» (78 ساله): او حاکم مکه مکرمه، مشاور پادشاه کنونی عربستان و یکی از اعضای هیئت بیعت عربستان می باشد.

  1. ملک «خالد بن عبدالعزیز» (69 ساله) از سال 1975 تا 1982 قدرت را در دست داشت. در سال 1965 پس از آن‌که برادر تنی و بزرگ تر او از پذیرش ولایت‌عهدی امتناع کرد، به عنوان ولی‌عهد منصوب شد. خالد پس از مرگ فیصل برادر تنی اش، قدرت را به دست گرفت و در سال 1982 درگذشت. وی 4 پسر به نام های: «بندر»، «عبدالله»، «فهد» و «فیصل» دارد.
  2. ملک «فهد بن عبدالعزیز»: 84 سال زندگی کرد و از سال 1982 تا 2005 پادشاه عربستان بود و در سال 2005 درگذشت. وی نخستین فرد از خاندان سدیری است که بر مسند قدرت تکیه زد. 6 پسر دارد که عبارتند از: «محمد»، «فیصل»، «سلطان»، «خالد»، «سعود» و «عبدالعزیز». عبدالعزیز کوچک‌ترین و برجسته ترین پسر اوست و برادر ناتنی سایرین به شمار می رود. نام او در سال 2017 بر سر زبان‌ها افتاد. رسانه ها گفتند که وی به دنبال انتقاد از سیاست های این کشور و محکومیت آن، به صورتی برنامه ریزی شده ناپدید گردید.
  3. ملک «عبدالله بن عبدالعزیز» (90 ساله): از سال 2005 تا سال 2015 قدرت را در دست داشت و در سال 2015 درگذشت. برجسته ترین فرزندانش عبارتند از:

ـ شاهزاده «ترکی» (47 ساله) که در سال 2017 و به دنبال موج بازداشت هایی که به اتهام فساد در این کشور صورت گرفت، بازداشت شد. در سال 2013 و در زمان حکومت پدرش به عنوان جانشین حاکم منطقه «ریاض» و در سال 2014 به عنوان حاکم این منطقه منصوب شد. در سال 2015 به دستور پادشاه کنونی از این سمت برکنار شد.

ـ شاهزاده «متعب ثانی» (65 ساله): وزیر سابق گارد ملی طی سال های 2013 تا 2017.

  1. ملک «سلمان بن عبدالعزیز» (82 ساله): از سال 2015 تاکنون قدرت را در دست دارد و دومین سدیری است که پس از ملک‌‌فهد به قدرت رسید. پسران ارشد او عبارتند از:

ـ «محمد بن سلمان» (33 ساله): از اوایل سال 2015 و پس از به قدرت رسیدن پدرش، به مدت 4 ماه ریاست دیوان اداری را بر عهده گرفت، تا این‌که در ژوئیه 2017 حکم پادشاهی مبنی بر انتصاب وی به ولایت‌عهدی صادر شد. پس از این‌که هیئت بیعت تصمیم به برکناری «محمد بن نایف» پسر عمویش گرفت، نایب‌‌‌رئیسی هیئت دولت و مسئولیت وزارت دفاع نیز به وی واگذار شد.

ـ «فیصل بن سلمان بن عبدالعزیز» (47 ساله): حاکم مدینه منوره.

ـ «سلطان بن سلمان» (62 ساله): رئیس هیئت کل امور گردشگری و میراث ملی.

ـ «خالد بن سلمان» (30ساله): سفیر عربستان در واشنگتن که در پیامد مسائل مربوط به قتل «جمال خاشقجی» به زادگاهش بازگشت.

  1. شاهزاده «سلطان بن عبدالعزیز» (80 ساله): ولی‌عهد سابق.

وی سدیری است و از سال 2005 تا زمان مرگ (سال 2011) ولایت‌عهدی و نایب‌‌‌رئیسی هیئت دولت عربستان را عهده دار بود. فرزندان ارشد وی عبارتند از:

ـ ـ «سلمان» (42 ساله): یک سال پس از انتصاب به عنوان معاون وزیر دفاع، از سمتش برکنار شد و اکنون حاکم منطقه «تبوک» است.

ـ «بندر» (69 ساله): دبیرکل شورای امنیت ملی عربستان که در سال 2015 با حکم پادشاه از این سمت برکنار شد. در سال 2014 نیز از سمت ریاست اطلاعات عربستان عزل گردید. وی میان سال های 1983 تا 2005 سفیر عربستان در ایالات متحده بود.

ـ «خالد» (70 ساله): معاون وزیر دفاع طی سال های 2011 ـ 2013.

9.شاهزاده «نایف بن عبدالعزیز»: وی سدیری است و از سال 1975 وزیر کشور و از اواخر سال 2011 تا زمان وفاتش یعنی اواسط 2012، سمت ولایت‌عهدی و نائب‌‌رئیسی هیئت دولت را عهده دار بود. او دو پسر دارد:

ـ «سعود» (62 ساله): از اواخر سال 2011 تا اوایل 2013، ریاست دیوان ولی‌عهد را بر عهده داشت.

ـ «محمد» (59 ساله): از اواخر سال 2012 تا اواسط 2017 وزیر کشور بود. از اوایل سال 2015 به مدت سه ماه به عنوان جانشین ولی‌عهد و سپس ولی‌عهد و رئیس شورای امور سیاسی و امنیتی منصوب شد و تا اواسط سال 2017 که تمام این پست ها به نفع «محمد بن سلمان» از او گرفته شد، در سمت های خود باقی ماند.

  1. شاهزاده «احمد بن عبدالعزیز» (76 ساله): وی سدیری است و به مدت 37 سال سمت معاونت وزارت کشور را بر عهده داشت. چهار سال نیز مسئول اماکن مقدسه در مکه بود. از 18 ژوئیه 2012 نیز تا 5 نوامبر 2012 وزارت کشور به او سپرده شد. پسر او به نام «عبدالعزیز» 55 سال سن دارد. گزارش های عجیبی حاکی از آن است که وی تاکنون دو بار از رسیدن به تاج و تخت کنار زده شده است: بار نخست زمانی که ملک‌‌‌عبدالله فقید، برادر کوچکترش شاهزاده «مقرن بن عبدالعزیز» را بر وی برتری داد. بار دیگر، زمانی بود که پادشاه کنونی یعنی ملک‌‌سلمان تصمیم گرفت قدرت را به نسل نوادگان منتقل کند و شاهزاده «محمد بن نایف» را به عنوان ولی‌عهد خویش منصوب کرد و پسر ارشدش «محمد بن سلمان» را جانشین ولی‌عهد قرار داد؛ ولی پس از دو سال، نایف برکنار و محمد بن سلمان به ولایت‌عهدی رسید.

همچنین بر اساس این گزارش ها، شاهزاده احمد چند روزی است که به عربستان بازگشته است. او تقریبا یک سال را خارج از کشور سپری کرد. چند ماه پیش، از وفاداری خود به ملک‌‌سلمان و ولی‌عهد سخن گفت؛ حال آن‌که پیش از آن، خبرهایی دال بر انتقاد وی از آن دو منتشر شده بود.

  1. شاهزاده «عبدالرحمن بن عبدالعزیز» (86 ساله): وی نیز سدیری است و طی سال های 1983 تا 2011 معاون وزیر دفاع بود. او در سال 2017 درگذشت و چهار پسر داشت که عبارتند از: «محمد» (جانشین حاکم منطقه ریاض در سال 2017)، «فیصل»، «سعود» و «فهد».
  2. شاهزاده «طلال بن عبدالعزیز»: وی بسیاری از پست های عالی دولتی در عربستان را تجربه کرد. او از حامیان بزرگ اصلاحات در خاندان حاکم به شمار می رود. در سال 2011 از هیئت بیعت استعفا داد و 87 سال سن دارد. برجسته ترین فرزندانش عبارتند از: «ولید بن طلال» میلیاردر 63 ساله عربستانی که موج بازداشت های این کشور که به اتهام فساد راه افتاد او را نیز با خود برد.

دیگر فرزندش «خالد بن طلال» است که 56 سال سن دارد و یکی از اعضای هیئت بیعت به شمار می رود. یکی از رسانه های عربستانی در سال 2015 اعلام کرد: او برای جانشینی ولی‌عهد به محمد بن سلمان رأی داد.

  1. شاهزاده «ترکی ثانی بن عبدالعزیز»: وی 84 سال سن دارد. سدیری است و در سال 2016 درگذشت. سمت معاونت وزارت دفاع را بر عهده داشت و در سال 1983 از منصب خود برکنار شد. او شش پسر دارد به نام های: «سلطان»، «خالد»، «فهد»، «فیصل»، «عبدالرحمن» و «احمد».
  2. شاهزاده «مقرن بن عبد العزیز»: 73 سال سن دارد. از سال 2005 تا اواسط 2012 به عنوان رئیس اطلاعات عربستان منصوب شد. ملک‌‌عبدالله در مارس 2014 وی را جانشین ولی‌عهد وقت یعنی ملک‌‌‌سلمان و معاون دوم رئیس هیئت دولت تعیین کرد. در اوایل سال 2015 پس از وفات ملک‌‌عبدالله به ولایت‌عهدی رسید. در 29 آوریل 2015 ملک‌‌سلمان بنا به درخواست خودِ مقرن، دستور برکناری وی از تمام مناصبش را صادر کرد. فرزندان او عبارتند از: «فهد»، «عبدالعزیز»، «فیصل»، «ترکی»، «منصور» و «بندر».
کلمات کليدي:
موارد مرتبط
ترورهای سیاسی عربستان از اولین دولت سعودی تاکنون
ترورهای سیاسی عربستان از اولین دولت سعودی تاکنون
روابط عربستان و رژیم صهیونیستی تا سال 2019 علنی می‌شود
ارسال نظر