اخرین وضعیت داعش در سوریه و عراق و راهبرد داعش بعد از شکست
گروه تروریستی داعش همچنان حضور نظامی در برخی مناطق دارد ولی حکومتی ندارد.
تاریخ انتشار : 1397/11/30

موقعیت کنونی داعش به گونه ای است که سرزمینی در اختیار ندارد اما مناطقی را تحت کنترل دارد که اصطلاحا به آن جیب گفته می شود. به تعبیر دیگر در دو به علاوه یک منطقه جولانگاه دارد و آخرین منطقه ای که دولت داشت و پیش بینی می شد در آنجا بتوانند بغدادی را پیدا کنند جیب هجین بود که با تصرف الباغوز توسط نیروهای اس دی اف به محوریت کردها (سوریه دمکراتیک) آن منطقه به صورت کامل به دست کردها افتاد ولی واقعیت این است که سه منطقه هنوز در دست داعش می باشد. منطقه اول تلول الصفا ارتفاعات صفا و مناطق همجوارش در شمال شرق استان سویدا است و جنوب شرق استان ریف دمشق.

گاهی در مباحث اشاره می شود که داعشی ها از تنف پشتیبانی می شوند که این به معنی حضور پررنگ داعش در این منطقه در نزدیکی تنف است. در این منطقه بیابانی حضور نیروهای داعش بسیار پررنگ است و ارتش سوریه بارها بر علیه داعش در این منطقه عملیات انجام داده است، بخصوص لشکر پنجم ارتش سوریه.[1]

 اما نفوذ داعش در این مناطق همچنان وجود دارد تنها در یک مورد مصادره کشف شده که در ظاهر به شکل تپه ای استتار شده بود انبار برنجی در حدود 2 تن کشف شد. لذا داعش همچنان حضور نظامی در برخی مناطق دارد ولی حکومتی ندارد.
علاوه بر آن در شرق استان دیرالزور که هم مرز با عراق می باشد داعش جولانگاه وسیعی دارد که یکی از بحث های جدی داخل عراق است. به صورت دقیق می توان به شمال منطقه القائم یعنی شمال غرب استان الانبار اشاره کرد که در آن مناطق هنوز داعش حضور پررنگ دارد و محتمل ترین نقطه ای که بغدادی می تواند حضور داشته باشد در آن جیب است.
علاوه بر آن دو منطقه در محدوده استان کرکوک و شمال غرب استان دیاله رشته کوهی وجود دارد که داعش حضور پررنگی در آن دارد. البته در آن مناطق تنها داعش حضور ندارد بلکه گروه های تروریستی زیادی علاوه بر داعش در این مناطق حضور دارند و اساسا یکی از بحث های جدی در مورد آینده نیروهای داعش این است که آنجا یک طرح پایلوتی است که یک گروه تروریستی بدون نام و نشان حضور دارد ولی پرچمش سفید است مثل طالبان و آنجا عملیات انجام می دهد و داعش نیز در آن مناطق عملیات انجام می دهد و برخی از نیروهای کرد نیز گاهی اوقات عملیات هایی در این مناطق انجام می دهند که منتسب به لایه افراطی تر حزب دمکرات کردستان عراق و مسعود بارزانی می باشند.
و اطلاعات زیادی در مورد این گروه ها وجود ندارد به غیر از اینکه فرهنگ سنتی عراق در آن منطقه و چالش های عرب کردی این موضوع را دامن می زند.
نکته مهم دیگری که در مورد داعش باید در نظر داشت، داعش ادامه دولت اسلامی عراق است. در حالی که دولت اسلامی عراق علی رغم اینکه کار شبه حکومتی انجام می داد یعنی محاکمش را راه انداخته بود و مالیات در مناطقی می گرفت در الحدیثه و در فلوجه و اطرافش ولی دولت به یک معنی وجود نداشت. یکی از وجوه تمایز آن با القاعده این بود که مالیات می گرفت که بحث مجزایی است. اگر از دولت اسلامی عراق عقب تر برویم یعنی به زمانی که زرقاوی به عراق آمد و جمعیت توحید و جهاد را تاسیس کرد. ابومصعب در شهر بعقوبه زندگی می کرد حداقل در مقطعی. این یعنی کاملا در منطقه ای که دارالکفر است و زیر پرچم عراق است ولی زندگی کرد. نکته این بود که اینها در بیابان ها گروهشان را سازمان و سامان دادند و فعالیت هایشان را به صورت جدی ادامه می دهند حتی ابومحمد العدنانی قبل از این که کشته بشود در یکی از سخنرانی های آخرش این بحث را داشت که ما اساسا اهل بیابان بودیم و لازم باشد به بیابان برمی گردیم . لذا با توضیحاتی که داده شد که داعش در دو به علاوه یک منطقه جولان می دهد این گروه خیلی راحت در بیابان ها خودش را می تواند نگه دارد خصوصا اگر از مهاجرین کاملا خارجی مثل اندونزیایی و امثال آنها بگذریم اعرابش را می تواند در پوشش بومی حفظ کند. تمام منطقه بیابانی و روستاهای موجود در آن را نمی شود از لحاظ انسانی پاکسازی کرد نه در عراق نه در سوریه و نفوذ محلی داعش در بخشی از روستاها غیرقابل انکار است کما اینکه در بخشی دیگر با ایجاد رعب و وحشت می تواند نیروهایش را از این حیث نگه دارد.

علیرضا مجیدی: کارشناس مسائل خاورمیانه

 

 

[1] . بخش اعظم ارتش آزاد که در جریان عملیات درعا، با دمشق سازش کردند و در قالب لشکر پنجم ارتش سوریه - توسط روسیه - تجدید سازمان شدند.

موارد مرتبط
شهروندان بیش از 80 کشور در میان اعضای داعش
داعش و آموزه های مهدویت
تحلیل اظهارات داعشیان غربی و شرقی توسط الازهر
ارسال نظر