جهانبینی جغرافیایی سلفیت جهادی و آیندهی ژئوپولیتیک غرب آسیا؛ با تاکید بر تحولات عراق و سوریه
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی جریان‎های موثر در انحطاط ژئوپولیتیکی در منطقه‌ی غرب آسیا و سیر تحولات سیاسی-ژئوپولیتیکی این منطقه و تاثیر جهان‏‌بینی جریان‏‌های جهادگرای سلفی بر شکل‎گیری سیر جدید انحطاط ژئوپولیتیکی منطقه است.
تاریخ انتشار : 1398/5/26
منبع : فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسی ,

در این مقاله تلاش گردید تا به دو سیر مهم و اساسی در سیر انحطاط ژئوپولیتیک منطقه‌ی غرب آسیا یعنی تنزل الگوی نظم خلافت به الگوی ناسیونالیستی عربی-ترکی، و در نهایت تنزل این الگو به الگوی نظم خرده هویت‏گرایانه پرداخته و ضمن بررسی چالش‌ها و آسیب‌های پدیدآمده در این دو سیر، جهان‎بینی جریان‎های سلفیِ جهادی در دوره‌ی پس از اشغال عراق (م2003-2018) مورد بررسی قرار گیرد و کیفیت دامن‌زدن آن به دومین سیر تنزل و انحطاط ژئوپولتیک منطقه واکاوی گردد.

شیوه پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات با روش مطالعه کتابخانه‌ای گردآوری شدند. یافته‏‌ها نشان داد، جهان‌‏بینی جغرافیاییِ جن‌بش‏هایِ سلفیِ جهادی نقش مهمی در شکل‎گیری آنارشیِ هویتی، تحریک خرده هویت‎های موجود و در نهایت زمینه‌سازی برای درهم‌ شکسته ‌شدن یا تضعیفِ نظم ژئوپولیتیکیِ برآمده از قرارداد سایکس-پیکو در منطقه غرب آسیا داشته است. جنبش‎های مزبور، با نفیِ خشونت‏بار و نظامی‎محورِ مرزهای ساختگیِ موجود در منطقه‎ی غرب آسیا، بر سه حوزه‌ی مختلف: خرده هویت‎های سنّی در داخل قلمرو دولت- ملت‎های منطقه، سایر خرده هویت‏های موجود در داخل قلمرو هر دولت- ملت و در نهایت سایر گروه‏های خرده هویتی در خارج از مرزهای ملیِ کشورهای منطقه (اعم از سنّی و غیرسنّی) تاثیر گذاشته و نوعی از آنارشی و انحطاط ژئوپولیتیکی را پدید ‎آورده است که می‌تواند تجزیه‌ی دگرباره‌ی منطقه را درپی داشته باشد.

نویسندگان
هادی معصومی زارع: گروه مطالعات مطنقه ای / دانشگاه تهران

محمدصادق کوشکی: استادیار گروه مطالعات منطقه ای / دانشگاه تهران

جهت دریافت اصل مقاله به فایل ییوستی مراجعه فرمایید.

موارد مرتبط
گرگ های سرگردان در صحرای لیبی، ظهور و سقوط «داعش» در سرزمین «مختار»
داعش در سودان؛ علاقه فراوان به مرزهای چاد
با گذشت دو سال از پیروزی بر داعش، این گروه همچنان تهدیدی برای امنیت عراق محسوب می شود
ارسال نظر