کنفرانس بین المللی علوم انسانی؛ مبارزه با افراط گرایی 8 دی 1395
تاریخ انتشار : 1395/10/9
بازدید : 87
به گزارش روابط عمومی دانشگاه مذاهب اسلامی، حجت الاسلام و المسلمین محسن قمی، معاون امور بین الملل دفتر مقام معظم رهبری روز چهارشنبه8دی در سخنانی در کنفرانس بین المللی علوم انسانی و مبارزه با افراط گرایی، با بیان این که مسئله خشونت و افراط گری سابقه بسیاری در جهان دارد، گفت: در تاریخ جهان شاهد موارد بسیاری از این دست بوده ایم و جنگ جهانی اول و دوم شاهدی بر این مدعاست خشونت بر ضد ملت فلسطین توسط رژیم صهیونیستی، جنگ بوسنی، و اشغال عراق و افغانستان توسط امریکا نمونه های دیگر این پدیده است.
  
وی افزود: خشونت امیز ترین و افراط گرایانه ترین اقدامات از سوی کشورهای غیراسلامی صورت گرفته و حتی افراط گری هایی که در منطقه ما هم وجود دارد ریشه از اقدامات غربیهاست.
 
وی با اشاره به نقش امریکا در افراط گری در جهان گفت: امریکا استفاده از زور را سرلوحه اعمالش قرار داده، منطق امریکا و منطق گروههای تروریستی شباهت بسیاری دارد و امریکاییها و غربی ها هم که در گذشته به اسم دفاع از محرومان و مبارزه با ظلم و به اسم آبادانی وارد شدند وجنایات بسیاری را انجام دادند به این نتیجه رسیده اند که این حربه ها دیگر جایی ندارد و خریداری در جوامع علمی ندارند لذا در منطقه ما با حمایت از گروههای تروریستی و تکفیری و به نام دفاع از اسلام و جهاد و...همان روش قدیمی را دنبال کردند.
 
قمی در ادامه بیان داشت: در علوم انسانی و روابط بین المللی با 3 آسیب روبرو هستیم آسیب اول از سوی افرادی است که بدون باور به ماوراء الطبیعه و مسائل فرهنگی وتاریخی سعی دارند به علوم انسانی تنها به دید مادی نگاه کنند و ارزشهای اسلامی و انسانی را نادیده بگیرند؛ آسیب دوم از ناحیه کسانی است که از مطالعات خود تنها به نگاه پسامدرن توجه دارند و صرفا با تکیه بر روابط خرد دنبال زدودن یقین و ایجاد تردید در فهم حقیقت هستند و حاضر نیستند به اصول اخلاقی اهمیت دهند. آسیب سوم کسانی هستند که صرفا به ظاهرگرایی و نص گرایی توجه دارند و نقش عقل را فراموش کرده و دچار نوعی جمود می شوند.
  
وی در ادامه با اشاره به راهکارهای مقابله با این آسیبها، گفت: برای مقابله با این 3 آسیب ، می توان 3راهکار ارائه کرد:اول مسئله توجه به عقل و منطق و برهان و دوری از هر گونه هوس دینی، تحقیر دیگران، تعصب، خود بزرگ بینی و... دوم : در روابط بین الملل و در تعامل با گروههای مختلف توجه کنیم که به تفاوتهای ظریف در طیف های مختلف یک گروه توجه کنیم و سوم توجه به کرامت انسانی در روابط بین المللی .
 
معاون امور بین الملل دفتر مقام معظم رهبری در پایان تصریح کرد:  تاکید می کنم مقابله نظامی و امنیتی با داعش و دیگر گروههای تروریستی تمام خواهد شد اما آنچه می ماند مقابله فرهنگی، تمدنی و ایدئولوژیک است.
 
در ادامه همایش آیت الله محمد علی تسخیری، مشاور عالی مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام ضمن تقدیر از ابتکار برگزاری این کنفرانس گفت: از جمله مسائل مهم این است که علما و اندیشمندان مسئله افراط گری و خشونت را تبیین کنند که متاسفانه در جهان اسلام رخنه کرده و باعث شده از مسائل اساسی جهان اسلام غافل شویم.
 
وی در ادامه با اشاره به آیه کریمه "وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ" اظهار داشت:در این آیه مشخص است که هدف همه انبیاء واحد است پیامبران آمده اند تا بشریت را در راه صحیح و متوازن رهنمون سازند و هر یک مکمل دیگری است.
  
رئیس شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه بیان داشت:همه پیامبران برای تحقق 2 مسئله مهم آمده اند اول تقویت تکامل بشری و دوم اجتناب و دوری از طاغوت؛ برای تحقق این دو هدف انسان باید به خدا نزدیک شود و انسانی که خدا را فراموش کند خود را فراموش کرده است و هر انسانی اگر می خواهد با خود صادق باشد باید در تحقق این 2هدف تلاش کند.
 
وی در ادامه با تبیین مفهوم طاغوت، بیان داشت:طاغوت به معنای تجاوز از حدود طبیعی و دوری از توازن است این در حالی است که آسمانها و زمین بر اساس توازن بنا نهاده شده اند و قرآن از این توازن تکوینی به توازن تشریعی می رسد؛ لذا تا زمانی که توازن باقی باشد بشرین در مسیر طبیعی به رهبری انبیا، امامان و علما حرکت می کنند و در مسیر درست گام برمی دارند.
 
آیت الله تسخیری در ادامه تاکید کرد:اگر می خواهیم به بشریت خدمت کنیم باید به عقلانیت آن خدمت کنیم و آزادی مطلوب را در اختیار وی قرار دهیم علوم انسانی نیز باید به این عقلانیت خدمت کنند.
 
وی افزود: من معتقدم عنوان این کنفرانس به بیماری و علاج هر دو اشاره دارد، بیماری یعنی افراط گرایی که قران از آن به طغیان یاد کرده است و استفاده از علوم انسانی برای مقابله با خشونت و افراط گری است؛ گفتگو، مشاوره، رفع موانع تفکر آزاد، دوری از خرافات، عدم تکفیر دیگران از راهکارهای مبارزه با افراط گری است و امیدواریم این اقدام دانشگاهی در نهایت به تحقق اهداف این کنفرانس دست یابد.
 
سپس حجت الاسلام و المسلمین دکتر احمد مبلغی، رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی  با بیان این که امتیاز این کنفرانس بررسی دانشیِ مسئله مقابله با افراط گری است، تاکید کرد: در این کنفرانس تلاش می شود از جنبه دانشی به پدیده افراط گری پرداخته شود و بر اساس منطق دینی افراط گری ناشی از جهل است.
 
وی افزود: پدیده جهل و افراط گری به یکدیگر گره خورده اند؛ هر جا جهل باشد وضعیت اجتماعی یا رفتاری در جامعه یا حالتی از افراط به خود می گیرد یا تفریط؛ ظهور و بروز افراط از تفریط بیشتر است اما هردوی اینها ناشی از جهل است.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در ادامه بیان داشت: هر چقدر جهل ریشه های بیشتری داشته باشد و خاستگاههای مهم دینی گسترده تری داشته باشد افراط ناشی از این جهل عمیق تر و بیشتر خواهد بود و افراط گری که امروز در منطقه شاهدیم ریشه های تاریخی، اجتماعی و روانشاسی را داراست و از مرزهای زمان و مکان گذشته و می تواند در آینده ما از حیث تخریب و منهدم کردن روابط را به وجود آورد.

وی با تاکید بر لزوم مقابله با جهل، گفت: با پدیده ای مواجهیم که از جهل ناشی می شود؛ جهل دینی به فطرت انسانی، تاریخ و اهداف اسلام، رحمت الهی و جهل های متعدد دیگر. بر همین اساس دانشگاه مذاهب اسلامی با همکاری برخی دانشگاهها از جمله دانشگاه بغداد و پیام نور بر این تصمیم شدند تا یک سری همایش ها را برگزار کنند؛ کنفرانس هایی که به دنبال نگاه دانشی به قضیه افراط گری باشد.
 
دکتر مبلغی در ادامه گفت: این کنفرانس نگاه تخصصی تک بعدی به مسئله افراط گری ندارد و در واقع تنها از موضع فقه به این قضیه نگاه نمی کند باید نگاه جامعه شناختی به این مسئله داشته باشیم  و در جوامع متعدد و از خاستگاه روانشناسی و تاریخی آن را بررسی کنیم و مطالعه فقهی، کلامی، تفسیری داشته باشیم.
 
وی با اشاره به برگزاری چند پیش نشست قبل از این کنفرانس، اظهار داشت: قبل از این، نشستهایی در بغداد، گرگان و ....برگزار شده و امیداوریم این کنفرانس بتواند زمینه وفاق اجتماعی در جهان اسلام را فراهم کند.
 
رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی همچنین با تقدیر از دانشگاه بغداد، دانشگاه الزیتونه و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و در راس آن آیت الله تسخیری رئیس شورای عالی مجمع تقریب و مشاور مقام معظم رهبری در جهان اسلام، گفت: نام آیت الله تسخیری با تقریب عجین شده است وی توفیقات بسیاری در این زمینه دارد و ایشان توانستند محبت اجتماعی را در روابط شیعه و سنی به وجود آورند.
 
دکتر عادل ضیایی، معاون پژوهشی دانشگاه مذاهب اسلامی و دبیر علمی کنفرانس در ادامه اظهار داشت: در ارتباط با ضرورت همایش هیچ تردیدی وجود ندارد؛ کثرت همایشها، سخنرانیها، و نوشته هایی که در زمینه مبارزه با افراطی گرایی و خشونت وجود دارد نشان از این دارد که پرداختن به این موضوع چقدر مهم است.
 
دکتر ضیایی در ادامه گفت: هفت پیش نشست در گرگان، بغداد، پژوهشگاه فرهنگ و ارتباطات(2نشست)، موسسه اطلاعت وزارت خارجه، مرکز بین المللی گفتگوی ادیان سازمان فرهنگ و دانشگاه مذاهب اسلامی به انجام رسیده و نشست های مرتبطی هم در قم و تهران برگزار شده است.

وی در ادامه با تقدیر از افراد و سازمانهای یاری رسان در برگزاری این کنفرانس، گفت: امیدوارم راهکاری برای حل مشکلات بزرگی که دامن گیرجامعه اسلامی شده، ایجاد شود.
 
در اولین جلسه علمی کنفرانس بین المللی علوم انسانی و دینی؛ مبارزه با افراط گرایی «افراط گرایی با نگاه فقهی» مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
 
دکتر صباح محمد نجیب البرزنجی استاد دانشگاه سلیمانیه عراق در این نشست با موضوع «خشونت، افراط گرایی و تروریسم از نگاه قرآن» سخنرانی کرد و گفت: اسلام دین علم است نه دین جهل. تنها راه مقابله با گروه های تکفیری رفع جهل است. سخنرانی و اظهارنظر و دیدگاه که مشکل علمی به خود گیرد نمی توان امید تأثیر پذیری در جوامع اسلامی داشت.

وی افزود: دوری از اختلاف و تعصب یکی از راهکارهای مقابله با افراط گرای است تمرکز بر تربیت اسلامی و دینی دیگر راهکار است.

همچنین دکتر عابدین مومنی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، نیز به موضوع «اجتهاد در اجتهاد» پرداخت و بیان داشت: ریشه افراط گرایی تنها از خارج و بیرون نیست بلکه باید به دورن خود نیز توجه داشته باشیم.

وی گفت: نمی توان تنها دشمن را عامل دانست. عامل ایجاد افراط گرایی را علمای اسلام باید بی اثر کنند تا این که دشمنان نتوانند سوء استفاده کنند و افراط گرایی از جهان اسلام رخت ببندد.  

دکتر سرباز استاد دانشکده ادبیات دانشگاه بغداد سخنران دیگر این نشست علمی بود که به موضوع «نقش اعتدال در جلوگیری از افراط گرایی دینی» اشاره کرد وافزود: وضعیت کنونی جهان اسلام چشمها را گریان و دلها را خون کرده است، جامعه اسلامی امروزه با بحرانهای بسیاری روبروست و ریشه همه این بحرانها در تکفیر، افراط و دوری از اسلام اصیل است و باعث اختلافات و جهل و فساد در جامعه اسلامی شده است که اعتدال و میانه روی بر اساس آیات قرآنی راهکار مقابله با این مشکلات است.

دکتر زهرا نورالدین استاد دانشگاه بغداد نیز در این نشست پژوهشی قرآنی درباره گروه های افراط گرا ارائه داد و بیان داشت: در فهم از قرآن کریم اختلاف بین مسلمانان بسیار است اما آنچه غیر قابل قبول است فهم در شناخت نادرست از قرآن است و در نهایت انحراف از آموزه های صحیح است. اقدامات جریانهای تکفیری ناشی از همین انحراف است که تهدیدی جدی برای جهان اسلام است.
 
دکتر مریوانی استاد دانشگاه مذاهب اسلامی ایران هم «مفهوم جزیه در جامعه اسلامی امروزی» مورد بررسی قرار داد.
وی گفت: مفهوم جزیه در قرآن مطرح شده و بارها در تاریخ اسلام سابقه داشته است. این  مسئله ای است که زمینه های بسیاری برای پرسش های فقهی مطرح کرده و زمینه سوء استفاده تکفیریها از این مسئله برای انجام خشونتها و افراط گری های خود را به وجود آورده است این در حالی است که اسلام دین رحمت است و مسلمانان را از خشونت باز می دارد.

این نشست علمی توسط مولوی نذیر احمد سلامی از علمای برجسته سیستان و بلوچستان و استاد دانشگاه مذاهب اسلامی اداره گردید.
 
در این جلسه که با حضور علما و اندیشمندان داخلی و خارجی برگزار شد، مقالات مرتبط با این نشست ارائه و پیرامون آن بحث و تبادل نظر شد.

دکتر یاسر عبدالحسین اندیشمند عراقی به عنوان سخنران اول با اشاره به پدیده تروریسم، گفت: پدیده تروریسم و راههای مقابله با خشونت از کشوری به کشور دیگر متفاومت است و از نظر جهانی تعاریف متعدد برای تروریسم شده است.

وی افزود:گروه تروریستی داعش دارای ابزار رسانه ای عظیم برای پیشبرد اهداف خود است لذا مسئله رسانه و همچنین مسئله امنیتی، سیاسی و فکری در مقابله با افراطی گری تروریستها نقش مهمی ایفا می کند.

دکتر اسامه عبدالرحمان الدوری دیگر سخنران این نشست به روشهای تاریخی بین افراطی گری و گذشت اشاره کرد و بیان داشت:کشورهای اسلامی دشمنان حقیقی خود را فراموش کرده و مشغول درگیریهای سیاسی شده اند و این مسئله مقدمات خشونت در جهان اسلام را فراهم کرده است.

وی افزود: پیشنهاد می کنم کمیته ای در دانشگاه مذاهب اسلامی روشهای درسی واحدی تهیه و تنظیم شود تا بتوان بر پایه علوم دینی یکپارچه، از خشونت و افراطی گری در جهان اسلام جلوگیری کرد.

احسان احمدی خاوه در ادامه این نشست به ارائه مقاله خود تحت عنوان افراطی گری محصول تفکر فرقه ای پرداخت و خاطرنشان کرد: تروریسم اکنون از کانون خود یعنی خاورمیانه به اروپا و اقصی نقاط جهان منتقل شده و می شود؛ مروری بر عملکرد گروهک های تروریستی در مناطق تحت فعالیت و نفوذشان روشن می کند که همه این گروهکها از یک ساختار واحد فرقه ای تبعیت می کنند و تنها با تکیه بر عنوان اسلام، اقدامات تروریستی و خشونتها و قساوتهای عجیب و غریب خود را توجیه نموده اند.

دکتر خالد حنتوش نیز در ادامه این نشست با بیان این که داعش گروهی تروریستی بود که عراق خاستگاه آن گردید، گفت: این گروه حاصل اختلال سیاسی و فرهنگی در عراق بود؛ خلافت بغدادی در عراق ناشی از تحریف نظریه نظریه منجی است که در تمام ادیان وجود دارد و حتی تا حدودی مورد استقبال قرار گرفت.
 
دکتر سوزان محمد فرج نیز به عنوان آخرین سخنران به ارائه مقاله خود پرداخت و بیان داشت:مبارزه با تروریسم تکفیری تنها با مسئله نظامی محقق نمی شود بلکه مهمتر از ان مبارزه فکری است و در مرحله بعدی باید جلوی ورود و گسترش افکار تکفیری گرفته شود.

تاکید بر تلاش جمعی مطلوب برای رویارویی در برابر تروریسم دیگر مسئله ای بود که این اندیشمند عراقی بر آن تاکید کرد.
 
ارسال نظر