سلفیت در اسپانیا: جهاد مقدس برای آزادسازی «آندلس» از دست اشغالگران کافر
در میان کشورهای اروپایی، اسپانیا نیز با ظهور و بروز گروه های سلفیت و اسلام-گرای افراطی مواجه است؛ بلکه می توان می گفت این کشور در واقع پایگاه و یکی از کانون های اصلی جنبش های جهادی در اروپا به شمار می رود؛ جنبش هایی که تمام آنها با شور و حماسه از اسپانیا و به صورت ویژه از «آندلس» قرون وسطی سخن می گویند؛ یعنی زمانی که مسلمانان بر این کشور حاکمیت داشتند و اکنون برای بازپسگیری آن به هر شکل ممکن باید به جهاد برخاست.
تاریخ انتشار : 1398/3/20
منبع : ترجمه اختصاصی دبیرخانه کنگره

در تابستان سال ۲۰۱۴، «داعش» ویدئوی کوتاهی منتشر ساخت. در این ویدئو یک عنصر داعشی به همراه دوست اسپانیایی خود مشاهده می شود که می گوید: «ما برای آزادسازی سرزمین های اشغالی خود از «جاکارتا» تا «آندلس» آماده فدا کردن جان خویش هستیم. اسپانیا سرزمین آباء و اجدادی ماست و ما به اذن خدا در مسیر آزادسازی آن قرار داریم».

بنا به نقل روزنامه اسپانیایی «ال پاییس»، تهدیداتی که اسپانیا دریافت کرده و همچنان دریافت می کند، تنها به «داعش» محدود نمی شود؛ زیرا تشکیلات «القاعده» نیز در زمان های مختلف از زبان «ایمن الظواهری» تهدیدات بسیاری اعمال کرده است؛ لذا سرویس های امنیتی، فعالیت  ها و تحرکات اقلیت های الجزایری، مراکشی و پاکستانی و نسل دوم و سوم آنان را لحظه به لحظه رصد می کنند؛ چرا که این نسل ها نمونه ایده آلی برای اتخاذ تفکرات و ایده های این تشکل های افراطی به شمار می روند.

یک گزارش امنیتی فاش ساخت که «تهدید اصلی امنیت اسپانیا تعداد روزافزون حامیان تشکل های افراطی اسلامی است. ۵۷٪ افرادی که در سال ۲۰۱۷ مظنون به عضویت در این تشکل ها بودند و بازداشت شدند، مراکشی هستند». گزارشی که دیده بان مطالعات بین المللی اسپانیا پیرامون تروریسم آماده کرد، تصریح می کند که «مراکشی ها با ۱۵٪ در صدر لیست افرادی هستند که به اتهام طرفداری و تمجید از تروریسم بازداشت شده اند. الجزایری ها با ۴٪ و پس از آنان مصری ها با ۳٪ در رده-های دوم و سوم قرار دارند. ۸۰٪ این افراد را جوانان تشکیل می دهند که ۶ زن نیز در میان آنان دیده می شوند. میانگین سنی این اسلام گرایان از ۱۵ تا ۵۲ برآورد می-شود».

در اسپانیا نزدیک به ۱۲۶۰ مرکز اسلامی وجود دارد. گزارش های امنیتی اخیر اشاره می کند که تعداد مهاجران مسلمان به منطقه «کاتالونیا» و به ویژه منطقه «تاراگونا» با افزایش محسوسی روبه روست؛ زیرا بسیاری از اقلیت های مسلمان در این منطقه (تاراگونا) زندگی می کنند. از طرفی این منطقه شاهد افزایش روزافزون تفکرات افراطی و تعداد گرویدگان به آن نیز می باشد؛ به ویژه در فروشگاه های گوشت حلال و فروشگاه هایی که مسلمانان مدیریت آن را در دست دارند. نوجوانان و جوانانی که برای ورود و جذب در جامعه اسپانیا با دشواری های مواجه هستند و با مشکلات پیچیده ای در زندگی دست و پنجه نرم می کنند به این تفکرات اقبال بیشتری نشان می دهند و این امر، فرایند جذب و نهادینه ساختن تفکرات افراطی را ساده تر می سازد.

«میکل بویزا» کارشناس مبارزه با تروریسم در دانشگاه «کمپلوتنسه» شهر «مادرید» معتقد است: «از سال ۲۰۱۵ درصد تهدید جهادی افزایش یافته است؛ یعنی زمانی که سایت های اینترنتی اسلامی، هدف خود را «آندلس» قرار دادند. نامی که تا سال ۱۴۹۲ به اراضی تحت حاکمیت مسلمانان اطلاق می شد». جمعیت تقریبی اسپانیا به ۴۷ میلیون نفر می رسد که حدود دو میلیون یعنی ۴٪ آن را مسلمانان تشکیل می دهند. گزارشی که مؤسسه مطالعاتی «رئال انستیتیوت الکانو» منتشر کرد تصریح می کند: «تعداد جوانانی که با هدف پیوستن به گروه های تروریستی  مانند تشکیلات «داعش» و «القاعده»، این کشور را ترک کرده اند به ۲۴۱ نفر می رسد». گزارشی که مرکز اروپایی مطالعات و اطلاعات مقابله با تروریسم آماده کرد، نشان می دهد که «سرویس های امنیتی اسپانیا در ردیابی عناصر افراطی با مشکلات جدی ای  روبه روست؛ به ویژه با شکل گیری رویکردی که در منازل ویژه، اماکن صنعتی و به دور از مساجد به جذب افراد می پردازد؛ چرا که مساجد به صورت مستقیم تحت کنترل امنیتی قرار دارد».

مساجد کانون افراط  گرایی

گزارش امنیتی ای که «آنا تیرادیوس» روزنامه نگار اسپانیایی، بخش هایی از آن را در وب سایت خود منتشر ساخت، نشان می دهد که «درصد سلفی های جهادی در مناطق مشخصی از اسپانیا مانند «کاتالونیا»، «تاراگونا»، «لاریوخا»، «آراگون»، «ناوار» و منطقه «باسک» به صورت فاحشی روبه افزایش است. این شهرها مقصد مهاجران مراکشی به شمار می رود. این سلفی ها سبک خاص خود را دارند؛ زیرا در جوامع مسلمان ادغام می شوند و به عضویت انجمن های فرهنگی - اسلامی درمی-آیند تا بتوانند بر این انجمن ها و مساجد مرتبط بدان سیطره یابند. خطبای این مساجد که با انجمن های خیریه عربستانی ارتباط نزدیکی دارند نیز سلفی ها را در تحقق هدفشان یاری می رسانند. این انجمن ها در مقابل ترویج آموزه های وهابی، تفکرات افراطی و جهادی، وجوه مالی فراوانی در اختیار آنان قرار می دهند».

در این گزارش آمده است که دو شهر «سئوتا» و «ملیله» به کانون بزرگ گروه های سلفیت تروریسم تبدیل شدند؛ در حال حاضر، این گروه ها مدیریت دو مسجد در «سئوتا» را بر عهده دارد و گاهگاهی می کوشند تا هر امام جماعتی که دنباله رو اسلام میانه روست را اخراج کنند».

برخی از جنبش های سلفیت جهادی که خطر بزرگی برای اسپانیا به شمار می روند عبارتند از: تشکیلات «القاعده» در کشورهای مغرب اسلامی، جنبش «الشباب/ جوانان»، «بوکوحرام» و جنبش «MSJ».

نخستین فعالیت انجمن های اسلامی در اسپانیا در سال ۱۹۶۷ آغاز شد. در این زمان، قانون آزادی دینی انجمن های دینی غیر کاتولیک صادر شد و به دنبال آن، انجمن اسلامی «ملیله» و «سئوتا» در سال ۱۹۶۸ مجوز فعالیت گرفتند. در سال ۱۸۷۱ «اتحادیه جوامع مسلمانان» در «مادرید» پایتخت اسپانیا به ثبت رسید که ریاست آن را «ریای تاتاری بکری» سوری تبار بر عهده دارد. وی پزشکی می خواند و ارتباطات تشکیلاتی با «اخوان المسلمین» داشت. علاوه بر این، «نزار احمد الصباغ» که از چنگ دولت «بعث» در سوریه گریخت در سال ۱۹۶۸ در «غرناطه» سکنی گزید. او نیز با عربستان و مجمع جهانی «الشباب الإسلامی/ جوانان مسلمان» ارتباطات نزدیکی دارد. این امر باعث شده است تا به مبالغ هنگفت مالی دست پیدا کند. با حمایت مالی کویت انتشارات « The Islamic House/ دار الإسلام» را تأسیس کرد و کتب و ادبیات اسلامی را به زبان اسپانیایی ترجمه و منتشر ساخت؛ کتابهایی از جمله کتاب های «حسن البنا»، «سید قطب» و «ابو العلاء المودودی». انجمن اسلامی «نور» وابسته به اتحادیه «جوامع مسلمان» در منطقه «رابال» فعالیت دارد. مؤسسه مطالعاتی «رندکورپوریشن» آمریکا در گزارشی که سال ۲۰۰۷ منتشر ساخت از ارتباط تشکیلاتی نزدیک این مرکز (اتحادیه جوامع مسلمان) و جنبش سوری «اخوان المسلمین» پرده برداشت.

زندان های اسپانیا شمار زیادی از زندانیان با ملیت های عربی و اسلامی را در خود جای داده است که به اتهام تروریست بودن یا وابستگی به گروه های تروریستی بازداشت شده اند. بر اساس گزارش وزارت کشور که خبرگزاری آلمان «دویچه وله» منتشر ساخت: «۵۵٪ زندانیان به خاطر دست زدن به اقدامات تروریستی یا در بازداشت به سر می برند و یا محکوم شده اند. مؤسسه مطالعات سلطنتی «الکانو» در گزارشی هشدار داد: «دو سوم افرادی که متهم به اقدامات تروریستی هستند طی سال های ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۳ بازداشت شده اند و اهل «کاتالونیا» می باشند؛ علی-رغم اینکه این شهر تنها ۱۵٪ از جمعیت این کشور (اسپانیا) را تشکیل می دهد.

تازه مسلمانان

پژوهشگری به نام «آنا بلین سواج» در کتاب خود با عنوان «الإسلام في إسبانيا: قصة عدد من التيارات/ اسلام در اسپانیا: ماجرای برخی از جریان ها» می گوید: «راه-یافتگان به اسلام یا افرادی که به دین خود بازگشتند در آن زمان افزایش چشمگیری داشت. از همان اواسط دهه هفتاد، منطقه «آندلس جنوبی» شاهد شکل گیری یک جامعه داخلی بود. بسیاری از افراد زیر نظر یک تازه مسلمان اسکاتلندی به نام مرشد «ایان دالاس» معروف به «عبد القادر الصوفی» از طریق صوفیه به اسلام گرویدند. وی جنبش جهانی «المرابطون» را تأسیس کرد. بر اساس آمارها، شمار راه یافتگان به اسلام بین ۵ هزار تا ۲۰ هزار نفر برآورد می شود؛ حال آنکه برآوردهای دیگر از ۵۰ هزار نفر حکایت دارد. این افراد در جامعه اسلامی نقش بسزایی ایفا کردند». مرکز مطالعات معاصر «حوران» در «دوحه» این کتاب را منتشر ساخت.

حمله دوم در اسپانیا در آگوست ۲۰۱۷ در میدان «لاس رامبلاس» به وقوع پیوست و از حضور گروه های سلفی در این کشور و به ویژه در دو شهر مجاور «کاتالونیا» و «والنسیا» حکایت داشت. این شهر مرکز تجمع الجزایری ها به شمار می رفت. بسیاری از آنان در دهه نود برای فرار از جنگ داخلی میان دولت و جبهه سلفی «الدعوة الإسلامیة» به این منطقه آمدند. «سواج» معتقد است که گروه های سلفی از کشورهای خلیج به ویژه «قطر»، عربستان و کویت کمک های مالی دریافت می-کنند. گزارش پلیس اسپانیا تصریح کرد که «این جماعت یک سوم مساجد و نمازخانه های «کاتالونیا» را در اختیار دارد. همچنین یک جماعت سلفی در «کورنلا د یوپروات» در نزدیکی «بارسلونا» یک مبلغ سعودی را دعوت کردند که در تلویزیون «قطر» از «اسامه بن لادن» تعریف و تمجید می کرد و در مسجد بزرگ «کاتالونیا» به ایراد سخنرانی پرداخت.

جنبش سلفی جریان های مختلفی را در برمی گیرد که بزرگ ترین آنها جماعت «التبلیغ» و انجمن «التوعیة/ آگاهی بخشی» است. این انجمن، جنبشی «بین-المللی» است که در دهه بیست قرن گذشته در شبه قاره هند تأسیس شد و در حال حاضر در بیش از ۱۰۰ کشور جهان شعبه دارد. در اروپا و به ویژه انگلیس از حامیان و هیئت های فعال بسیاری برخوردار است. مرکز اصلی آن در اروپا در شهر «Dewsbury» غرب «یورکشایر»، فرانسه، بلژیک و هلند می باشد.

این جنبش در اواسط دهه هشتاد به اسپانیا رسید و در سراسر این کشور به ویژه در «کاتالونیا» و «سئوتا» حضور گسترده ای دارد. بیشتر اعضا و عناصر آن را مهاجران پاکستانی تشکیل می دهند که بخش زیادی از آنان در «بارسلونا» سکونت دارد. در میان مراکشی ها و اسپانیایی هایی که به اسلام گرویدند نیز از حامیانی برخوردار است. جماعت «تبلیغ» به ترویج عقاید خود یعنی دعوت به خشونت، رد ارزش های دموکراسی و لیبرال می پردازد.

«کاتالونیا» مهد جهاد جهانی

«وضعیت خطر در «کاتالونیا» بسیار روشن است». وزارت امور خارجه آمریکا در سال ۲۰۱۰ با این عبارت، خطر و تهدید نهفته گروه های سلفی و جهادی در این منطقه را توصیف می کند. بنا به آنچه در سایت «ویکی لیکس» آمده است، «کاتالونیا» محل ادغام تحرکات و فعالیت های نگران کننده به شمار می رود. شمار بسیاری از مهاجران مسلمان در این منطقه گرد هم می آیند. برخی از آنان، آشکارا از اشتیاق خود برای ورود به فعالیت جهادی مسلحانه سخن می گویند. این منطقه به دنبال افزایش مهاجران از شمال آفریقا، پاکستان، بنگلادش به «میدان مغناطیسی ای برای جذب جهادی ها» تبدیل شد؛ منطقه ای که تاریخی طولانی از فعالیت سلفی و جهادی با خود به همراه دارد. «محمد عطا» که در سال ۲۰۰۱ یک جت مسافربری را جهت برخورد با یکی از برج های مرکز جهانی تجارت در نیویورک ربود، پیش از انجام این حمله تروریستی مدتی را در «کاتالونیا» سپری ساخت.

آمار اقلیت مسلمان در «کاتالونیا» به ۵۰۰ هزار نفر می رسد که به دو گروه بزرگ تقسیم می شوند: گروه مراکشی ها و اسپانیایی هایی که به اسلام گرویده اند. گروه نخست مسلمانانی از پاکستان، «گامبیا»، الجزایر و سنگال را در بر می گیرد. از میان این افراد، جریان های افراطی و خشنی ظهور و بروز یافت که به جنبش های جهادی گرایش پیدا کردند. محل گردهمایی آنان دو مسجد «ریوس» و «لیریدا»، پایگاه اتحادیه «همکاری اسلامی» و مسجد وابسته به آن (مسجد ابن حزم) و انجمن فرهنگی «الهلال» است که در شهرک «خیرونا» بسیار فعال است و یکی از محلهای بزرگ تجمع مهاجران در این منطقه به شمار می رود. در «کاتالونیا» بیش از ۸۰۰ مسجد و نمازخانه بدون مجوز و غیر قانونی وجود دارد. «رافائل پانتوچی» مدیر مرکز بین المللی مطالعات امنیتی در مؤسسه «خدمات لندن» معتقد است که «در نگاه گروه های افراطی اسلامی به اروپا، همواره اسپانیا بخشی از خلافت جهانی از دست رفته آنان در گذشته می باشد. این موضوع از طریق گفتمان تنفر و انحراف احساسات جوانان علیه وطن مادری، به آنان در جذب جوانان کمک می کند».

منطقه «رابال» در «کاتالونیا» به عنوان یکی از بزرگ ترین مهد های تروریسم در اسپانیا به شمار می رود. پژوهشگران امور تروریسم آن را خطرناک ترین «گتو/ ghetto» برای تروریسم می دانند؛ زیرا گروه های جهادی و افراطی را در بر می گیرد. هر چند که «بارسلونا» به خاطر منطقه جذاب گردشگری از تنوع انسانی گسترده ای برخوردار است. این منطقه (رابال) یکی از سنگرهای اصلی جهادی ها به شمار می-رود؛ زیرا با «لامبراس» یعنی منطقه اصلی «بارسلونا» که رگ حیاتی این شهر گردشگری است فاصله چندانی ندارد. «رافائل جیمینز» رئیس واحد بازپرسی پلیس ملی اسپانیا بر این باور است که میان «رابال» و «گتو»ی مهاجران در «بروکسل» (مولنبک) شباهت بسیاری وجود دارد؛ منطقه ای که افراط گرایی و خشونت ایجاد کرده و می کند. «رابال» نه تنها به محل مناسبی برای جهادی ها و افراطی های مهاجر از غرب آسیا و شمال آفریقا تبدیل شده است بلکه مرکز فحشا و قاچاق مواد مخدر و اسلحه به شمار می رود. «کارولا گارسیا» می گوید: «۲۵ جهادی های بازداشت شده از «بارسلونا» آمده اند».

انتشار این مطلب به معنی تأیید محتوای آن توسط دبیرخانه کنگره نیست

مرتبطات
ریشه پیکارجویان مراکشی کجاست و از چه کسی حمایت می‌کنند؟
از باند های مواد مخدر تا پیوستن به تروریست های داعشی در سوریه... پرده برداری از هویت داعشی نقاب دار
رشد و گسترش گروه‌های تروریستی در صحرای بزرگ توانمندیِ گسترش و جنگ چریکی
جهادی‌ها و قدرت؛ راه تاریکی و خون
شوالیه‌‌های سرافرازی؛ تروریسم داعشی در قلب فرانسه
ارسال نظر