«ناصر الآنسی» مغز متفکر راهبردی «القاعده» در یمن
«ناصر الآنسی» سرکرده تشکیلات «القاعده» در شبه جزیره عربستان و یکی از راهبردشناسان ارشد نظامی این تشکیلات در یمن به شمار می-رود؛ زیرا مغز متفکر راهبردی این تشکیلات و یکی از سرکردگان آن در یمن محسوب می شود.
تاریخ انتشار : 1398/7/10
منبع : ترجمه اختصاصی دبیرخانه کنگره

«الآنسی» در اکتبر 1957 در شهر «تعز» واقع در جنوب یمن به دنیا آمد. او در سال 1993 وارد دانشگاه «ایمان» شد. همان دانشگاهی که ریاست آن را «عبدالمجید الزندانی» سرکرده تشکیلات جماعت «اخوان» در یمن بر عهده داشت. وی هم پیمان قدیمی «اسامه بن لادن» مؤسس تشکیلات «القاعده» است. این امر در ترکیب شخصیتی «الآنسی» و گرایش وی به جریان افراط گرای اسلامی مؤثر بود.

«الآنسی» تحت تأثیر تفکر «اخوان» و به دنبال افزایش تجاوز ات صرب ها علیه مسلمانان «بوسنی و هرزه گوین» در جنگ این کشور در سال 1995 مشارکت کرد. در آنجا آموزش  نظامی را گذراند و علیه ارتش جمهوری «صربستان» جنگید. او یک سال در این کشور حضور داشت. سپس به یمن بازگشت و مدتی بعد به «کشمیر» و افغانستان رفت.

در سال 1996، کوشید تا در نبرد «کشمیر» مشارکت داشته باشد؛ اما مقامات پاکستانی او را از این کار بازداشتند. مدتی بعد به افغانستان رفت. در این کشور با «ابوحفص المصری» و «سیف العدل» مقامات ارشد تشکیلات «القاعده» و دیگر اعضای این تشکیلات دیدار داشت.

«ناصر بن علی الآنسی» کوشید تا به جنگ داخلی «تاجیکستان» بپیوندد؛ اما با توجه به وضعیت هوا و بارش شدید برف نتوانست به این کشور برود.

با عدم موفقیت در رسیدن به «تاجیکستان»، جهت دیدار با خانواده به یمن بازگشت که چندین ماه به طول انجامید. با چندین تن از عناصر شاخه تشکیلات «القاعده» در این کشور دیدار کرد. سپس بار دیگر در سال 1998 به افغانستان بازگشت. «اسامه بن لادن» سرکرده تشکیلات «القاعده» از وی استقبال کرد، او را به «کابل» پایتخت این کشور فرستاد، مسئولیت امور ادارای را به او واگذار کرد و پس از آن در پادگان های آموزشی مشارکت داشت.

«الآنسی» به تشکیلات «القاعده» پیوست و در نبردهای افغانستان در صفوف این تشکیلات به نبرد پرداخت. پس از کسب موفقیت هایی در این نبردها از سوی سرکردگان این تشکیلات مورد تشویق قرار گرفت؛ به گونه-ای که برای مشارکت در یک دوره آموزشی موسوم به «تأهیل القوات/ آماده سازی نیروها» در پادگان «الفاروق» انتخاب شد. در این پادگان سرکردگان ارشد این تشکیلات تدریس می کردند و این دوره یکی از مهم-ترین دوره های رزمی ای است که اعضای تشکیلات می گذرانند. از جمله اساتید آموزشی آن می توان به «قاسم الریمی» سرکرده نظامی «القاعده» در شبه جزیره عربستان اشاره کرد.

پس از آنکه دوره پادگان «فاروق» را با موفقیت پشت سر گذاشت، «اسامه بن لادن» در سال 2001 چند ماه قبل از حملات 11 سپتامبر، وی را برای سفر به «فیلیپین» انتخاب کرد تا اعضای تشکیلات «القاعده» در این کشور را در پادگان های «الشریعة» مجاهدان آموزش بدهد. «الآنسی» پس از اتمام مأموریت خود در «فیلیپین» کوشید تا از طریق یمن به افغانستان بازگردد ـ چرا که این کشور پس از حملات 11 سپتامبر 2001 به اشغال ایالات متحده درآمده بود ـ اما در اوایل سال 2002 در فرودگاه «صنعاء» بازداشت شد و مقامات یمن پس از 6 ماه او را آزاد ساختند.

سرکرده «القاعده» در یمن:

پس از آزادسازی «الآنسی» توسط مقامات یمنی، وی در تأسیس تریبون رسانه ای «القاعده» مشغول به تلاش شد؛ به گونه ای که مؤسسه «السحاب» را به عنوان بازوان رسانه ای این تشکیلات تأسیس کرد و بر تولید دو فیلم «التدخل الأمریکی/ مداخله آمریکا» و «دولة الأمة الإسلامیة/ دولت امت اسلامی» نظارت داشت.

«الآنسی» مسئولیت نظارت بر شاخه تشکیلات «القاعده» در شبه جزیره عربستان را بر عهده گرفت. طی این دوره یمن عملیات های بسیاری را تجربه کرد مانند: حمله به سفارت آمریکا در «صنعا» در سپتامبر سال 2008 که به کشته شدن 16 نفر انجامید.

بار دیگر به دانشگاه «ایمان» پیوست که ریاست آن را «عبدالمجید الزندانی» بر عهده داشت و در رشته «فقه الشریعة/ فقه دین» مدرک دریافت کرد. سپس مسئولیت تدریس به دانشجویان به او واگذار شد. در سال 2011 محرک اصلی تشکیلات «القاعده» در یمن بود که هماهنگ با اعتراضات علیه «علی عبدالله صالح» رئیس جمهور سابق یمن صورت گرفت و این تشکیلات رفته رفته دامنه نفوذ خود را گسترش داد.

«الآنسی» و «حوثی»

با سیطره شبه نظامیان «حوثی» بر «صنعا» در 21 سپتامبر 2014، «الآنسی» اعتقاد پیدا کرد که «حوثی ها» یا «انصار الله» در واقع منافقانی هستند که شعار می دهند و بر خلاف آن عمل می کنند. وی تصریح کرد که جنگ در یمن بر خلاف آنچه که رسانه ها به تصویر می کشند، فقط به جنگ میان حوثی ها و «القاعده» محدود نمی شود بلکه این جنگ، از یک سو میان «حوثی ها، ارتش یمن، گارد ملی، آمریکا، عربستان و حزب حاکم «المؤتمر» به سرکردگی «علی صالح» دایر بود و از سوی دیگر میان اعضای قبایل «مسلمان» و مجاهدان (تشکیلات القاعده) در جریان بود.

یکی از سرکردگان «القاعده»، حوثی ها را به هماهنگی با ایالات متحده آمریکا متهم کرد، شعار «مرگ بر آمریکا» را تنها فریبی از سوی آنان دانست و خاطرنشان کرد که «واشنگتن» و حوثی ها برای هدف قرار دادن سرکردگان «القاعده» به وسیله هواپیماهای بدون سرنشین با یکدیگر همکاری می کنند؛ حال آنکه ایالات متحده آمریکا هیچ کدام از سرکردگان «حوثی» را مورد هدف قرار نداد در حالی که زیر ذره بین سرویس اطلاعاتی آمریکا قرار داشتند.

«الذئاب المنفردة/ گرگ های تنها»

در ژانویه 2015، «ناصر الآنسی» در ویدئویی که مؤسسه القاعده ای «السحاب» تولید کرد، دیده شد و اعلام کرد که تشکیلات «القاعده» در شبه جزیره عربستان، مسئولیت حمله به مجله طنز فرانسوی «شارلی آپدو» را بر عهده می گیرد. این حمله در جهت «انتقام» از توهین به پیامبر «محمد» (صلی الله علیه و سلم) صورت گرفت.

«الآنسی» تأکید کرد، سرکردگان این تشکیلات بودند که هدف را انتخاب کردند، نقشه کشیدند، هزینه عملیات را تأمین و فرمانده آن را انتخاب کردند تا امر خداوند را اجابت کنند، به یاری از رسول خدا بپردازند و دستور «ایمن الظواهری» را اجرا کنند. وی (الظواهری) به دلاورمردان اختیار داد، آنان به او لبیک گفتند، وعده دادند و بدان وفا کردند؛ لذا خداوند به وسیله آنان قلوب مسلمانان را تسکین داد.

«سعید کواشی» که به همراه برادرش حمله خونبار به مجله طنز «شارلی آپدو» را انجام دادند در سال 2011 به یمن رفت. در آنجا از سوی تشکیلات «قاعدة الجهاد» در شبه جزیره عربستان تسلیحات دریافت کرد و آموزش-های لازم را گذراند. برادرش «شریف کواشی» پیش از کشته شدن با گلوله پلیس، در گفتگو با تلویزیون فرانسه می گوید: من به نیابت از تشکیلات «قاعدة الجهاد» در شبه جزیرع عربستان که محل استقرار آن در یمن است دست به این اقدام زدم.

«الآنسی» در بسیاری از ویدئوهای تبلیغاتی «القاعده» در شبه جزیره عربستان ظاهر شد، از جمله ویدئو ویژه ربایش «لوک سومرز» عکاس و روزنامه نگار آمریکا در دسامبر 2014. وی «باراک اوباما» رئیس جمهور سابق آمریکا را مسئول کشته شدن دو گروگان آمریکایی و جنوب آفریقایی می-داند که طی عملیات ناموفق آمریکا در آستانه اتمام مهلت تعیین شده «القاعده» کشته شدند.

وی اعلام کرد که «گرگ های تنها» چندین حمله علیه کشورهای غربی انجام دادند و گفت: «ما آماده و در کمین دشمنان خدا هستیم». او خطاب به غرب اظهار داشت: «دست از سوء استفاده بردارید» و سخن «اسامه بن لادن» مؤسس تشکیلات «القاعده» را یادآور شد که می گوید: «اگر آزادی بیان شما، بی ضابطه و قانون باشد، سینه های شما برای آزادی رفتار ما فراخ خواهد شد».

«الآنسی تأکید کرد که تشکیلات «انصار الشریعة» می کوشد تا فرایندی که تشکیلات «القاعده» به سرکردگی «اسامه بن لادن» آغاز کرده است را اصلاح کند. هدف آن مقابله با «سر افعی» یعنی ایالات متحده آمریکا بود که اگر سر آن قطع شود، «دم» یعنی دولت های عربی خواهند مرد.

«الآنسی» و «داعش»

موضع «نصر الآنسی» نسبت به تشکیلات «داعش» محافظه کارانه، آرام و به دور از حمله به این تشکیلات است؛ هر چند که «داعش» اعلام کرده است دامنه نفوذ خود را تا یمن می گستراند و تمامی گروه های مبارز و در رأس آن «أنصار الشریعة» را از بین خواهد برد. «الآنسی» سرکردگان «داعش» را به لزوم عقب نشینی از تصمیم گسترش نفوذ به مناطقی فراخواند که تحت سیطره آن قرار ندارد؛ زیرا ممکن است به آشوبی بزرگ میان مجاهدان منجر شود، همانند آنچه که در شام رخ داد.

«الآنسی» می گوید: میان دو تشکیلات «القاعده» و «داعش» وجوه اختلاف بسیاری وجود دارد؛ هرچند که در رابطه با لزوم روی کار آوردن دولت «خلافت» با یکدیگر توافق نظر دارند. «القاعده یمن در جنگ علیه نیروهای ائتلاف مسیحی به پشتیبانی از «داعش» برخاست؛ اما این امر به معنای حمایت کامل و قاطعانه از آنان نمی باشد».

«الآنسی» برجسته ترین نقاط اختلاف میان «القاعده» و «داعش» را در این می داند که «القاعده» مبارزه با آمریکایی ها را بر مبارزه با مرتدین و شیعه مقدم می دارد؛ حال آنکه «داعش» نبرد با مرتدین و شیعه را بر نبرد با کفار اصلی ترجیح می دهد. در ادبیات تشکیلات «القاعده» از جنگ با «دشمن دور» سخن گفته می شود؛ حال آنکه تشکیلات «داعش» جنگ با «دشمن نزدیک» را در دستور کار خود قرار می دهد.

«الآنسی» بر موضع «أنصار الشریعة» مبنی بر عدم وجوب بیعت با «ابوبکر البغدادی» سرکرده «داعش» و گسترش این تشکیلات تا یمن تأکید کرد و فاش ساخت که «البغدادی» در یمن هیچ گونه عملیاتی علیه حوثی ها یا ارتش انجام نداده است.

«الآنسی» در رابطه با میزان درگیری میان «القاعده» و «داعش» در یمن می گوید: ما قطعا تمایلی به ورود به درگیری جانبی با هیچ جماعت سنی نداریم. او می افزاید هیچ گونه درگیری با جماعت «دولت/داعش» دیده نمی شود و اشاره می کند که «أنصار الشریعة» همچنان خواهند کوشید تا میان «جبهة النصرة» و «الدولة الإسلامیة/ دولت اسلامی» یک توافق صلح مبتنی بر دین منعقد کنند؛ یعنی دادگاهی دینی میان آن دو برپا کنند؛ اما «الآنسی» از اقدام سربریدن توسط مبارزان «داعش» انتقاد کرد، آن را رفتاری غیر اسلامی خواند و تأکید کرد که «القاعده» اینگونه اقدامات را ممنوع می داند.

«الآنسی» نیز به سرنوشت اکثر سرکردگان «القاعده» در یمن دچار شد و مورد هدف هواپیمای بدون سرنشین آمریکا قرار گرفت که در 7 مه 2015 به کشته شدن وی منجر شد.

 

 

کلمات کليدي:
مرتبطات
«الریمی» مبتکر «بسته های انفجاری» و طراح نظریه «قتل نرم»
شاخصه تروریسم در لیبی: مهم ترین گروه های اسلامی مسلح
بازنگری القاعده در رويکردها و سياست‌ها
سلفیت جهادی در سودان و نگرانی‌ها از گسترش القاعده
افغان‌عرب ها
ارسال نظر