تاریخ الفکر السلفیة
تاریخ انتشار : 1395/3/6

با مراجعه به کتب ملل و نحل و فرق و مذاهب می‌توان به این نتیجه رسید که تا ظهور ابن‌تیمیه (متوفی 728ق.) مکتبی به نام سلفیه در تاریخ وجود نداشته و ایشان مؤسس مکتب سلفیه است؛ اما از آن جهت که برداشت‌ها و تفاسیر جدید خود را به نام سلف مطرح کرد، برای بسیاری از اهل­سنت و برخی نویسندگان شیعه، مسئله مشتبه شد و نویسندگان متعددی، ایجاد مکتب سلفیه را، همان‌طور که ابن‌تیمیه می‌پسندید، تا دوران صحابه پیش بردند و عملاً به گسترش اندیشه‌های ابن‌تیمیه و سلفیه کمک کردند؛ اما آنچه امروز به عنوان تفکرات سلفیه مطرح می‌شود، همان تفاسیر و برداشت‌های اشتباه ابن‌تیمیه از مفاهیمی همچون «توحید»، «شرک»، «سنت» و «بدعت» است که متأسفانه به اسم سلف مطرح می‌شود.

بنابراین، باید مکتب سلفیه را مکتب ابن‌تیمیه نامید. زیرا آنچه امروزه به عنوان افکار سلف و مذهب سلفیه در منابع و رسانه‌ها مطرح می‌شود، همان افکار ابن‌تیمیه است که به اسم سلف به ملت‌ها تزریق می‌شود؛ اما از آن جهت که ابن‌تیمیه پیرو اعتقادات اصحاب حدیث است، تمامی عقاید اصحاب حدیث را می‌‌پذیرد. به پیروی از ابن‌تیمیه، بیشترِ سلفیان، به ویژه وهابیت، حدیث‌گرا بودند و همه عقاید اصحاب حدیث را پذیرفته‌اند. بنابراین، در این نوشته باید از اصحاب حدیث و عقاید آنها به عنوان پیشینه تاریخی مکتب سلفیه بحث کرد. اگرچه ابن‌تیمیه در عقاید، اصحاب حدیثی و در فقه، حنبلی است، اما در هر دو بخش، تفاسیر و اجتهادات جدیدی دارد. همین برداشت‌های جدید، بلای جان جهان اسلام شده، تفرقه را در جهان اسلام نهادینه کرده است و از آن جهت که تمام سلفی‌ها به شدت تحت تأثیر ابن‌تیمیه‌اند، بیشتر اندیشه‌های اصحاب حدیث و همه یا برخی از افکار ابن‌تیمیه را پذیرفته‌اند. در تحلیلی آماری می‌توان بیان داشت که حدود هفتاد درصد از افکار وهابیت، افکار اهل حدیث و سی درصد دیگر همان بدعت‌های تفسیری ابن‌تیمیه است. بنابراین، باید از اصحاب حدیث و ابن‌تیمیه به عنوان پیشینه فکری سلفیان امروزی بحث کرد و نشان داد که افکار جریان‌های سلفی در باب توحید و شرک و سنت و بدعت بیشتر تحت تأثیر ابن‌تیمیه است و در دیگر افکار، متأثر از اهل حدیث هستند.

برای دسترسی به محتویات کتاب به ضمیمه ایمیل مراجعه فرمایید.

فایل های پیوستی
تاریخ الفکر السلفی
این فایل 106 بار دانلود شده است
ارسال نظر