ابو ابراهیم الهاشمی القرشی «رهبر جدید داعش» کیست؟
5 آبان سال گذشته ابوبکر بغدادی در حمله نیروهای آمریکایی کشته شد. چهار روز بعد داعش در قالب یک بیانیه ی صوتی 7 دقیقه ای جانشین بغدادی و رهبر جدید داعش را معرفی کرد. البته به جز یک نام هیچ اطلاعات دیگری در این خصوص از سوی داعش اعلام نشد. از آن زمان تا کنون تمام اطلاعاتی که از هویت دومین سرکرده این سازمان تروریستی در دسترس بوده است به همین یک اسم و البته یک عکس که آمریکایی ها به منظور تشویق به افشای محل اختفایش در عوض دریافت 5 میلیون دلار منتشر و پخش کردند خلاصه می شد. اخیرا و پس از گذشت نزدیک به ده ماه ، برخی موسسات و اندیشکده های غربی بر پایه اطلاعات به دست آمده از سرویس های امنیتی عمدتا آمریکایی که رهبر جدید داعش روزگاری در زندان آنها بوده است، اطلاعات بیشتری از هویت و سابقه او در اختیار قرار داده و با بر شمردن دشواری های پیش روی وی در مدیریت یک گروه تروریستی ورشکسته که نیروهایش پراکنده ، حکومتش متلاشی و سرزمین های تحت تصرفش از دست رفته است نسبت به برنامه های او برای تقویت داعش و بازگردادن آن به روز های اوج دست به گمانه زنی و تحلیل زده اند.
تاریخ انتشار : 1399/5/22
منبع : اختصاصی دبیرخانه کنگره ,

 نویسنده: سعید غلام زاده 

 

اولین رهبری غیر عربی جریان سلفی جهادی 

در بیانیه ای که  داعش  بعد از مرگ ابوبکر بغدادی و به منظور معرفی جانشین وی صادر کرد رهبر جدید این گروه  «ابوابراهیم هاشمی قریشی» معرفی شده است. نامی که فارغ از صحت و سقم آن، نشان از انتساب به خاندان پیامبر اکرم (ص) دارد و می تواند درصد مقبولیت خلیفه جدید داعش را به نحو محسوسی بالا ببرد.

 سرکرده جدید داعش که نام اصلی وی «محمد سعید السلبی المولا» است و به «استاد» و «خرابکار» معروف است اصالتا اهل تلعفر و دانش آموخته دانشگاه علوم اسلامی موصل می باشد.

 شهر تلعفر که در 70 کیلومتری موصل قرار دارد و بعد از آن بزرگترین شهر استان نینوا است پس از موصل دومین شهری است که به تصرف داعش در آمد. اکثریت ساکنین تلعفر را ترکمن ها تشکیل می دهند که اغلب آنها شیعه و یک چهارم آنها سنی مذهبانی هستند که از طرفدراران صدام و رژیم بعث بوده و در ارتش و پلیس امنیتی صدام حضور فعالی داشته اند. در سال 2003 بعد از سقوط صدام و فروپاشی رژیم بعث در پی حمله آمریکا به عراق، این نظامیان ترکمن وفادار به رژیم بعث به گروه های ستیزه جوی سلفی پیوستند و برخی از آنها به حلقه رهبران این گروه ها نیز راه یافتند. فاضل احمد عبدالله معروف به حاج معتز که از رهبران عالی رتبه داعش و دومین شخص داعش در عراق به حساب می آمد یکی از همین نظامیان ترکمن اهل تلعفر بود که به عنوان درجه دار ارتش صدام سابقه شرکت در جنگ تحمیلی رژیم بعث علیه ایران را در کارنامه خود داشت. وی که توسط آمریکایی ها دستگیر وبه زندان معروف بوکا منتقل شده بود بعد از مدتی از زندان آزاد گردید و پس از تشکیل داعش به عضویت آن در آمده و با نام جهادی ابو مسلم الترکمانی به عنوان والی داعش در عراق منصوب شد.

ابوابراهیم هاشمی قرشی، رهبر جدید داعش که به گفته روزنامه گاردین برادر وی ساکن ترکیه وعضو «جبهه ترکمانی عراق»[1] است نیز یکی از همین ترکمن های تلعفر است. وی که پیش از این از سوی هم قطارانش با نام جهادی «ابو عمر الترکمانی» شناخته می شده است همچون بسیاری از همشهریان خود سابقه حضور در ارتش صدام را دارد و پس از سرنگونی او به گروه های سلفی پیوسته است. بر این اساس وی اولین فرد ترکمن و غیر عربی است که از ابتدای تاسیس جریان سلفی جهادی تا کنون و بعد از بن لادن، ایمن الظواهری، زرقاوي (مؤسس شاخه عراقی القاعده) و بغدادی در جایگاه رهبری این جریان قرار می گیرد.

 

زندان آمریکایی بوکا دانشگاه پرورش تروریست

ورق زدن کتاب زندگی بسیاری از رهبران سلفی تروریستی این حقیقت را روشن می کند که اگر سر رشته زندگی این افراد را گرفته و به عقب بازگردیم همگی در زندان بوکا به هم می رسند.

زندان بوکا که در سال 2003 توسط آمریکایی ها ساخته و به نام یک آمریکایی نامگذاری شده است[2] محلی است که شخصیت های مهم گروه های سلفی همچون ابومسلم الترکمانی، حجی بکر، ابومحمد جولانی و ... مدتی در آن زندانی نگهداری و سپس آزاد شده اند!! رهبر جدید داعش نیز سابقه حضور در این زندان را در کارنامه خود دارد.

بر اساس گزارش اندیشکده Counter Extremism Project (CEP)  پس از حمله آمریکا به عراق و سقوط رژیم بعث «محمد سعید سلبی المولا» به القاعده می پیوندد و یکسال بعد یعنی در سال 2004  توسط نیروهای امریکایی به عنوان یکی از شخصیت های سلفی جهادی دستگیر و به زندان بوکا منتقل می شود. در آن زمان ابوبکر بغدادی که بعدا رهبر داعش شد نیز در در زندان بوکا دربند بوده است و بدین ترتیب نخستین دیدار بغدادی و المولا که بعدها یکی پس از دیگری رهبری پر سرو صداترین گروه تروریستی جهان را به دست گرفتند در زندان آمریکایی ها رقم می خورد.

 به تعبیر روزنامه های لو پوئن و لو موند فرانسه « سلبی المولا» و بغدادی  مدتی بعد بنا به دلایل نا معلومی از زندان آزاد می شوند و در  سال 2010 زمانی که ابوبکر بغدادی رهبری شاخه القاعده در عراق را به دست می گیرد «المولا» نیز به هم بند سابقش ملحق می شود و با بالا گرفتن کار بغدادی در تاسیس «دولت اسلامی عراق و شام» در سال 2013 و سپس اعلام خلافت اسلامی در سال پس از آن قدرت و جایگاه وی نیز همراه با او اوج می گیرد.

از مهمترین مأموریت هایی که وی پیش از تصدی عنوان رهبری و در زمان ابوبکر بغدادی به عهده داشته است می توان به نقش موثر وی در قتل عام ایزدی ها و اسارت  و فروش زنان ایزدی اشاره کرد.

 

 استراتژی الترکمانی

ترکمانی در حالی رهبری داعش را به دست گرفته است که شیوع کرونا از یک سو و مشکلات سیاسی داخلی عراق از سوی دیگر دستگاه های مختلف حکومت عراق را به خود مشغول کرده است و شرایط مناسبی را برای قدرت گیری مجدد داعش فراهم آورده است. داعش علی رغم تمام خسارت هایی که متحمل شده است همچنان بسیار ثروتمند و پر تکاپو و البته به اندازه کافی گزنده است. هشام الهاشمی یکی از بهترین متخصصان داعش که به تازگی در بغداد ترور شد درآمد ماهیانه داعش را 7 میلیون دلار تخمین زده است. دکتر عبدالله القضاوی تحیلی گر و روزنامه نگار سوری معتقد است : داعش علی رغم سرزمین ها و نیروهایی که از دست داده است همچنان از نظر مالی  غنی، داری ابتکار عمل و کشنده است و همچنان به اندازه کافی برای تهدید مخالفانش به خود اعتماد دارد. بر اساس سندی از مرکز آمریکایی  Center for global policy داعش در ماه های اخیر بطور متوسط هر سه روز یک حمله را در سوریه اجرا کرده است.

نقشه زیر که توسط این مرکز تهه شده است پراکندگی بخشی از 4000 نیروی فعال داعش را نشان می دهد. همانگونه که در این تصویر آمده است تعداد مبارزان مسلح داعش که در حال حاضر فعال نیستند دو برابر این رقم تخمین زده می شود. 

 سشبی43ضبض.jpg

 

با این وجود در چنین شرایطی انتظار می رود اعتراض های درون سازمانی علیه رهبر جدید شکل بگیرد. لکن موفقیت وی در بازسازی خلافت، سرمایه گذاری روی دیگر کشور  می توان جایگاه وی را تثبیت و تمرکز ها بر اصالت ترکمانی او کاهش دهد.

ست جونز کارشناس تروریسم در مرکز مطالعات استراتژیک بین المللی مستقر در واشنگتن می گوید :  از این پس رهبر جدید داعش باید اقدامات منطقه ای  و بین المللی گروهش را گسترش دهد. 

این متخصص که اجرای حملات کوچک فرصت طلبانه از سوی هواداران مستقل را محتمل تر می داند همچنین یادآور می شود که رهبر جدید گرچه احتمالا می تواند با یک حمله بزرگ در اندازه حملات پاریس در نوامبر 2015 تسلط و اقتدار خود را  به شکل قابل توجهی تقویت کند لکن آسیب دیدگی ساختار عملیات خارجی داعش مانع از چنین عملیات هایی می گردد.

 

پی نوشت ها:

[1] این گروه که ائتلافی از چند تشکل ترکمن است در سال 1995 با حمایت های فعال آنکار در چهرچوب دوستی دولت ترکیه با ترک های کشور های همسایه تأسیس شده است.

[2] سعید ابوطالب، هی یو!، سوره مهر، ص. ۱۸۲،

 

 

منابع:

  1. https://www.lepoint.fr/monde/al-mawla-emir-brutal-et-mal-connu-du-groupe-etat-islamique-22-07-2020-2385181_24.php#
  2. https://www.lemonde.fr/blog/filiu/2020/06/28/le-nouveau-chef-du-groupe-etat-islamique-ei-nest-pas-arabe-mais-turc/
  3. https://www.theguardian.com/world/2020/jan/20/isis-leader-confirmed-amir-mohammed-abdul-rahman-al-mawli-al-salbi
موارد مرتبط
گزارش شماره 253 مجله النبأ
آینده نامعلوم زنان تروریست های مهاجر در ادلب
دیدبان دانشگاه الازهر : عملیات ربایش منبع اصلی درآمد داعش است
ارسال نظر