شهاب المهاجر کیست؛ آیا او به رهبری شاخه خراسان منصوب شده است؟
برای نخستین بار گروه دولت اسلامی برای شاخه خراسان یک شهروند عرب را به عنوان رهبر تعیین کرده است. قبل از این تمامی رهبران شاخه خراسان شهروندان افغانستان و یا پاکستان بودند.
تاریخ انتشار : 1399/6/5
منبع : هشت صبح ,

گزارش‌ها می‌رساند که اعضای شاخه خراسان داعش بعد از تحمل شکست‌های پی‌درپی، در حال بازسازی تشکیلات خود هستند. گفته می‌شود شخصی که به نام دکتر شهاب المهاجر به عنوان رهبر شاخه خراسان تعیین شده است، از اتباع خاور میانه به شمار می‌رود و از اعضای اسبق القاعده می‌باشد. این نخستین باری است که داعش مرکزی یک فرد غیر‌محلی را برای رهبری شاخه خراسان تعیین کرده که قابل واکاوی و کنکاش است.

تا به حال گروه داعش در مورد تعیین شدن المهاجر اعلامیه‌ی رسمی صادر نکرده‌، اما براساس گفته‌های محققان جنبش‌های اسلامی داعش در گذشته نیز چنین کرده است. دکتر عامره جدون، کارشناس و پژوهشگر گروه داعش، می‌گوید زمانی که از سوی داعش برای یک شاخه برای اولین‌بار رهبر تعیین می‌شود، در این رابطه اعلامیه‌ی رسمی صادر می‌گردد، اما درباره جانشینان آن چنین نمی‌کند.

رمزفلید همینگ، پژوهشگر اختلافات درون‌جناحی گروه‌های جهادی، می‌گوید که مجله‌های داعش با رهبران تازه تعیین شده مصاحبه کرده و از این طریق به معرفی آنان می‌پردازد و برای شناخت شهاب المهاجر باید منتظر نشر یکی از شماره‌گان مجله‌های داعش باشیم که ممکن است چندین ماه را در بر گیرد.

منابع معتبر و آگاهان باور دارند که تعیین المهاجر برای معاهده صلح که میان دولت، طالبان و امریکا امضا شده است، نیز یک چالش به حساب می‌آید. شورای امنیت سازمان ملل با استناد به معلومات ارتش افغانستان، برای اولین بار از تعیین شدن رهبر جدید داعش پرده برداشت. در این گزارش ادعا شده بود که یک شهروند سوریه به اسم ابو‌سعید محمد الخراسانی، یکی از نامزدان مهم برای رهبری شاخه خراسان داعش محسوب می‌شود. در این گزارش آمده بود که به دلیل کشته شدن ابوبکر البغدادی، ممکن شاخه خراسان رهبر‌ش را خود تعیین کند.

یک اعلامیه‌ی رسمی از سوی اداره الولایت البعیده در مورد تقرر دکتر شهاب صادر شده است. از سوی دیگر بلال سروری، از ژورنالیستان سرشناس افغانستان، از قول مقامات ارتش افغانستان مدعی شده بود که رهبر جدید شاخه خراسان داعش شهاب المهاجر نام داشته و شهروند عراق می‌باشد و در گذشته فرمانده القاعده در منطقه میان افغانستان و پاکستان بوده است.

در همین حال برهان عثمان، عضوی گروه بحران افغانستان، ادعا می‌کند که شهاب المهاجر رهبر جدید داعش، از منطقه باجور پاکستان بوده و از اعضای اسبق تحریک طالبان پاکستان می‌باشد.

در ماه جون امسال دو نامه طولانی در حساب‌های مرتبط به داعش در شبکه‌های اجتماعی به نشر رسید که در آن از تعیین شدن شهاب المهاجر خبر داده شده بود. در یکی از این نامه‌ها که به قلم یوسف المهاجر نوشته شده، آمده است که شهاب المهاجر تجربه طولانی در طرح و سازمان‌دهی حملات مسلحانه در شهرهای کابل و ننگرهار دارد.

یوسف آرمان یکی دیگر از نویسنده‌های داعش، در یک یادداشت نگاشته است که با در نظر داشت تجربه طولانی شهاب المهاجر در عرصه نظامی، او اسیران داعش را آزاد خواهد کرد و انتقام اعضای این گروه را نیز از دشمنانش خواهد گرفت. نشریه «الملت» که نشریه رسمی شاخه خراسان است، نه تنها در صحت و سقم این نامه‌ها تردید نشان نداده، بلکه از صحت آن حمایت کرده است.

نشریه یاد شده پیام صوتی منتسب به المهاجر را که انجنیر سلطان‌عزیز عزام آن را خوانده است، نیز به نشر رسانید. آقای عزام در یک نوار بیست دقیقه‌ای دیگر ضمن قبول مسوولیت حمله بالای زندان ننگرهار از سوی شاخه خراسان گروه داعش، شهاب المهاجر را طراح اصلی این حمله معرفی می‌کند. انجنیر عزام مسوول مطبوعاتی گروه داعش بوده و باشنده اصلی ولایت ننگرهار است.

حالا که معلوم شد المهاجر رهبر شاخه خراسان است، سوال اصلی این است که پیام وی چرا از سوی عزام خوانده شده است؟ داعش ممکن به دو دلیل این کار را کرده باشد: نخست مسایل امنیتی و دوم عدم آشنایی المهاجر به زبان پشتو.

در گذشته اسامه بن لادن، ملا محمد‌عمر، ابو‌مصعب الزرقاوی و ابوبکر البغدادی در شرایط بسیار دشوار امنیتی پیام‌های صوتی را به صدای خودشان به نشر رسانیده‌اند. ممکن است آقای مهاجر نتواند پیامش را به گونه درست به زبان پشتو به هوادارانش برساند و این مساله گزارش شورای امنیت و بلال سروری را تقویت می‌کند که ممکن داعش مرکزی برای شاخه خراسان به جای شهروندان افغان و پاکستان یک تبعه عراقی را انتخاب کرده باشد.

کارشناسان جریان‌های جهادی به این باور اند که انتخاب یک رهبر غیر‌بومی برای جریان داعش، موثر واقع نخواهد شد. دکتر عامره جدون می‌گوید که انتخاب یک رهبر غیربومی برای وی جای تعجب است. در همین حال برهان عثمان می‌گوید که رهبری شاخه خراسان برای یک شهروند عرب که آشنایی با زبان و فرهنگ مردم ندارد، غیر‌ممکن خواهد بود.

اما برعکس نظریات کارشناسان اگر ما به تضاد‌های درونی شاخه خراسان به خاطر احراز مقام رهبری و شرایط جدید سیاسی در افغانستان نظر بیندازیم، برای داعش مرکزی تعیین یک شهروند عرب که سابقه عضویت در شبکه القاعده را نیز دارد، یک اقدام نهایت مهم به حساب می‌آید.

گرچه بنیاد و اساس شاخه خراسان توسط شهروندان پاکستانی گذاشته شد، ولی به مرور زمان اعضای افغان این گروه چندین مرتبه زیاد‌تر از شهروندان پاکستانی شدند و در پهلوی آن گروه داعش به زودی استان های ننگرهار و کنر را به حیث مراکز خویش انتخاب کرد‌.

اولین رهبر شاخه خراسان، حافظ سعید خان ارکزی، شهروند پاکستان بود، اما در همان وقت نام یک شهروند افغان به نام عبدالرحیم مسلم دوست (مردم اصلی ننگرهار) برای احراز مقام رهبری نیز بر سر زبان‌ها بود. میان ارکزی و مسلم دوست بر سر نوعیت فعالیت گروه اختلاف ایجاد شد و مسلم دوست از شاخه خراسان جدا شده بالای ارکزی اتهامات متعدد وارد کرد. این مساله نشان‌دهنده اختلافات قومی بین اعضای پاکستانی و افغان در شاخه خراسان داعش بود.

با گذشت زمان اختلافات میان مولوی اسلم فاروقی که از نزدیکان حافظ سعید خان ارکزی است و شیخ مطیع‌الله کامه‌وال بر سر مسایل تشکیلاتی ایجاد شد که جزییات آن در گزارش شورای امنیت سازمان ملل متحد تسجیل شده است. از همین رو برای رفع اختلافات داعش مرکزی این بار یک شهروند غیر‌بومی و عرب را به رهبری شاخه خراسان منصوب کرده است که در پهلوی عرب بودن، سابقه عضویت در سازمان القاعده را نیز دارد. براساس گزارش رسانه‌های مرتبط به القاعده، بعد از شکل‌گیری شاخه خراسان تعداد زیادی از اعضای القاعده مستقر در پاکستان به گروه داعش پیوستند.

چندی قبل یکی از فرماندهان داعش در کنر کشته شد. رسانه‌های وابسته به داعش، وی را شهروند اردن معرفی کردند که در گذشته از فرماندهان القاعده در پاکستان بوده است. پژوهش‌گران که در مورد القاعده افغانستان – پاکستان تحقیق می‌کنند، می‌گویند که در میان اعضای القاعده افغانستان – پاکستان شخصی به نام شهاب المهاجر در سطح فرماندهی و یا عضو عادی موجود نیست، اما دکتر یار‌علی میر، کارشناس شبکه القاعده و استاد دانشگاه ستارتفورت امریکا، به این باور است که اعضای القاعده به نام‌های مستعار فعالیت می‌کنند و ممکن است شهاب المهاجر در تشکیلات القاعده به نام دیگری فعالیت می‌کرده است.

ارتباط شهاب المهاجر با القاعده برای داعش اهمیت فوق‌العاده دارد و با گزینش وی ممکن اعضای القاعده در افغانستان و پاکستان با داعش یک‌جا شوند، در همین حال امکان شورش میان فرماندهان تندرو طالبان افغان که از توافق‌نامه صلح دوحه میان طالبان و امریکا ناخشنود هستند، وجود دارد. به نظر می‌رسد این طالبان یک تشکیل جدید را پایه‌گذاری کنند.

داعش با مبهم گذاشتن هویت المهاجر می‌خواهد وی را از حملات احتمالی در امان نگهدارد. در گذشته اکثر رهبران داعش در حملات نیروهای مشترک افغان و امریکا کشته و یا هم دستگیر شدند و علت عمده آن مشهور بودن این افراد در منطقه (افغانستان و پاکستان) بود. این بار داعش با انتصاب یک فرد اسرار‌آمیز و نا‌شناخته، می‌خواهد جلو مرگ یا بازداشت وی را بگیرد.

موارد مرتبط
حمله بر کوثر دانش؛ کشتار داعش یا تلاش طالبان برای برداشتن موانع؟
گزارش شماره 257 مجله النباء
تشدید ارتباطات داعش در منطقه ساحل
ارسال نظر