واشنگتن پست: پس از شادمانی، پاکستان با معضل ناشی از الهام گرفتن شبه‌نظامیان مذهبی از سیطره طالبان بر افغانستان روبروست
تاریخ انتشار : 1400/6/16

شفقنا-پس از شادمانی یکپارچه‌ی تشکیلات سیاسی پاکستان از سلطه طالبان بر افغانستان، اکنون اسلام‌آباد در حال ارزیابی آثار بی‌ثبات کننده‌ی این رویداد در سراسر مرزهای افغانستان است.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا؛ واشنگتن پست نوشت:  پیروزی چشمگیر طالبان نه‌ تنها الهام‌بخش گروه‌های تروریستی‌ شده که در داخل پاکستان شورش‌های خونین به راه می‌اندازند، بلکه هدایتگر احزاب مذهبی تندروی است که در پی تبدیل پاکستان به یک کشور بنیادگراتر اسلامی‌ هستند.
به گفته تحلیلگران و مقامات کنونی و پیشین پاکستان و آمریکا، نتیجه چنین فرایندی احیای دوباره‌ی معمایی پیچیده برای تشکیلات نظامی پاکستان است که از اواخر دهه ۱۹۷۰ به شکل راهبردی در پی مهار و محدود کردن گسترش شور مذهبی در کشور بوده است.
رهبران محافظه‌کار مذهبی و سیاسی سراسر پاکستان نسبت به بازگشت طالبان ابراز نگرانی کرده‌اند. مولانا فاضل الرحمن، یک رهبر سیاسی مخالف که از طالبان حمایت می‌کند اما خواهان نبرد خشونت‌آمیز در داخل پاکستان نیست، پیروزی طالبان را یک «انقلاب» کارساز برای برکناری عمران خان دانست.
مولانا حمید الحق، یک سیاستمدار محافظه‌کارتر پاکستانی، به پیروانش گفت که طالبان «صلح و امنیتی بی‌نظیر را در افغانستان» ایجاد کرده، کاستی‌های دموکراسی را به اثبات رسانده و می‌تواند الهام‌بخش «نبردی مشابه برای برقراری یک نظام اسلامی واقعی در پاکستان» باشد.
محمد امیر رانا، دبیر موسسه پاکستانی مطالعات صلح در اسلام‌آباد گفت که سیطره طالبان در افغانستان از جنبه‌های گوناگون بر پاکستان تاثیر می‌گذارد. «با پیروزی طالبان، گروه‌های تروریستی ضدپاکستان جسارت پیدا خواهند کرد، اما مساله به همینجا ختم نمی‌شود. احتمال پیدایش جنگ تازه‌ روایت‌ها در کشور وجود دارد که مباحث جاری درباره دولت و جامعه و نقشی که مذهب بازی می‌کند را تغییر خواهد داد». وی افزود، گروه‌های افراطی و غیرافراطی «به این فکر خواهند افتاد که اگر حاکمیت اسلامی در افغانستان امکان‌پذیر است چرا نباید این اتفاق در پاکستان رخ بدهد؟»
مقامات پاکستانی بیش از هر چیز نگران بازخیزش ائتلافی از گروه‌های شبه‌نظامی یا طالبان پاکستان هستند که متحد طالبان افغانستان به شمار می‌روند. مشاهد حسین سید، رئیس کمیسیون دفاعی سنای پاکستان گفت که کشورش با تعیین خط قرمز برای طالبان به آنها درباره پناه دادن به طالبان پاکستان هشدار داده است.

یک فرمانده ارشد طالبان پاکستان به شرط فاش نشدن نامش گفت که اسلام‌آباد اخیرا از طالبان افغانستان درخواست کرده که پیکارجویان طالبان پاکستان را وادار کند که در ازای برخورداری از عفو، سلاح‌هایشان را تسلیم کنند. طالبان افغانستان در پاسخ به این درخواست اسلام‌آباد گفته که اعضای طالبان پاکستان را تسلیم نخواهد کرد اما آنها را ترغیب می‌کند تا با دولت پاکستان وارد گفتگوهای صلح شوند.
به گفته این مقام ارشد طالبانِ پاکستان، اهرم طالبان افغانستان محدود است. «اگر طالبان افغانستان در راستای فشار بر طالبان پاکستان تلاش می‌کرد، ممکن بود برخی از فرماندهان آن به دولت اسلامی خراسان ملحق شوند».
امیرا جادون (Amira Jadoon)، کارشناس مسائل ضدتروریسم در آکادمی نظامی آمریکا در وست پوینت می‌گوید که طالبان پاکستان پس از اینکه سال‌ها تحت تهاجم ارتش پاکستان بودند اکنون تحت نظارت رهبری جدید به نام نور والی محسود خود را برای بازگشت آماده می‌کنند. «آنها راه طالبان افغانستان را راهی می‌بینند که خودشان هم می‌توانند از آن عبور کنند».
به جز خیزش شبه‌نظامیان، ناظران می‌گویند که سلطه طالبان در افغانستان باعث تقویت گروه‌ها و  احزاب مذهبی به شدت محافظه‌کار در پاکستان هم می‌شود. این گروه‌ها دولت را برای مقابله با مصادیق کفر و اجرای فقه اسلامی در پاکستان تحت فشار گذاشته‌اند. عایشه صدیق، پژوهشگر موسسه جنوب آسیا در دانشگاه لندن می‌گوید اگر افغانستان حکومتی مبتنی بر شریعت را تاسیس کند، دولت پاکستان هم برای این کار تحت فشارهای چشمگیرتری قرار خواهد گرفت.
ژنرال‌های پاکستانی بارها به پرورش مخفیانه اسلام‌گرایان افراطی برای انجام اهداف سیاست خارجی‌شان، به ویژه علیه هند، متهم شده‌اند. حتی این افراد نیز از گسترش احساسات عمیق مذهبی در داخل ناخرسند هستند.
ژنرال قمر جاوید باجوا، فرمانده نیروهای مسلح پاکستان، با اشاره به ۲ میلیون دانش آموز مشغول به تحصیل در مدرسه‌های مذهبی در پاکستان که بسیاری از آنها تحصیلات «غیرمذهبی» دریافت نمی‌کنند، گفت: «آنها چه خواهند شد: آیا آنها روحانی خواهند شد یا تروریست؟» باید در زمینه‌ی مفهوم حوزه‌های علمیه بازنگری کرد.
به گفته‌ی داگلاس لُندن (Douglas London)، رئیس پیشین امور ضدتروریسم در جنوب و جنوب غرب آسیا در سازمان سیا، مقامات امنیتی پاکستان، در دیدار با همتایان آمریکایی، درباره افزایش اشتیاق مذهبی به ویژه در ناآرامی‌های ناشی از مصادیق کفر، ابراز نگرانی کرده‌اند. لُندن می‌گوید در پاکستان مدارس مذهبی‌ای وجود دارد که به این زودی‌‌ها تعطیل نخواهند شد.
طلعت مسعود، ژنرال بازنشسته ارتش، با تایید نگرانی‌ها درباره اینکه دولت تازه در کابل می‌تواند به «طالبانیزه شدن» جامعه پاکستان بیانجامد گفت، اما این نگرانی‌ها افراطی است، چرا که همواره زور پاکستان بر افغانستان چربیده است. «نفوذ یک راه دوطرفه نیست، راهی یک طرفه است».

موارد مرتبط
ارسال نظر