صعود محمد بن سلمان
عربستان سعودی ، در زمان پادشاهی ملک سلمان و ولیعهدی پسرش شاهد تغییرات بنیادی در بسیاری ازموضوعاتی است که تا همین اواخر با نوعی ثبات ، مواجه بود.
تاریخ انتشار : 1399/7/5
بازدید : 148
سال نشر : 0
تعداد جلد : 0
صفحات : 0

از زمان تأسیس پادشاهی سعودی در بیست و سوم سپتامبر 1932 ، این کشور شاهد چندین قانون اساسی بود، برخی از آنها مربوط به سیستم دولت و نحوه حضور شاهزادگان در صحنه سیاسی ، برخی در سطح مذهبی ، دیگری اجتماعی و اقتصادی است.

در سال 1744 ، پیمانی بین محمد بن سعود و  محمد بن عبدالوهاب امضا شد. از آن پس اتحاد قدرت سیاسی و مذهبی در عربستان سعودی آغاز شد. این اتحاد به ثبات حاکمیت آل سعود کمک زیادی کرد و از سوی دیگر هیئت امر به معروف و نهی از منکر در سال 1940 برای کنترل مردم تاسیس گردید، که بعداً در جامعه عربستان نفوذ زیادی پیدا کرد.

با گذشت زمان ، عربستان سعودی ارتباط با دنیا را آغاز کرد تا اینکه حادثه ای در مسجد جهیمان العتیبی در سال 1979 رخ داد ، که منجر به واکنش فوق العاده ای در جامعه سعودی شد تا  بسته شود.

 

عادی سازی با اسرائیل ... و محاسبات محتاطانه ریاض

با این حال ، با ظهور ملک سلمان و پسرش ، موضوع کاملاً تغییر کرد و سال 2016 هیئت امر به معروف و نهی از منکر اصلاح شد.

نقش علمای دینی عربستان  نیز به شدت کاهش یافته است ، هم به دلیل دستگیری بسیاری از آنها ، و هم به دلیل اظهارات ضد و نقیض برخی قبل و بعد از به دست گرفتن قدرت توسط ملک سلمان و پسرش ، که این موضوع، آنها را مورد انتقادات شدید و حتی تمسخر قرار داد.

بن هوبارد ، خبرنگار نیویورک تایمز  در کتاب جدید "ظهور محمد بن سلمان" می گوید: به نظر می رسد روش های جدید حکمرانی عربستان سعودی به استالین شباهت دارد ، و این ترس در کشور بسیار گسترده است به طوری که گذاشتن یک پست در شبکه های اجتماعی یا اظهار نظر می تواند منجر به دستگیری گردد.

، بسیاری از سعودی ها هنگام ملاقات از صحبت با تلفن همراه خودداری می کنند و یا آنها را در یخچال قرار می دهند .

برخورد بسیار خشن با شهروندان و منتقدان سبک جدید حکومتی شامل شاهزادگان خاندان سعودی نیز می شود ، که این مسئله اتفاقی بی سابقه است ، اعضای خاندان سعودی سابق از این از احترام زیادی برخوردار بودند که در زمان کنونی کاملاً تغییر کرده است.

هوبارد در کتاب خود درباره کودتای نرم محمد بن سلمان علیه پسر عموی خود نیز صحبت کرده است.

سال 2017 ، ده ها شاهزاده و مدیران ارشد سعودی دستگیر شدند ، یکی از آنها شاهزاده و تاجر مشهور ولید بن طلال بود‌؛ همه آنها برای مدت چند ماه در هتل ریتز کارلتون بازداشت بودند.

حتی  برخی شکنجه شدند و نام این بازداشت ها را مبارزه با فساد نامیدند و دست آخر توانستند 100 میلیارد دلار از دارایی های بازداشت شدگان را تصرف کنند.

به گزارش "میدل ایست آی" ،  محمد بن سلمان حتی به اعضای هیئت بیعت خاندان سعودی نیز رحم نکرده و برای گرفتن زهر چشم برخی از آنها را نیز بازداشت و شکنجه کرده است.

 این هیئت از فرزندان و نوادگان عبدالعزیز آل سعود تشکیل شده است. این نهاد در سال 2006 با حکم سلطنتی  عبدالله بن عبدالعزیز آل سعود تأسیس شد .

 

تغییرات شدید اجتماعی

عربستان سعودی در طول تاریخ خود به عنوان یک جامعه بسیار بسته و محافظه کار شناخته شده است، این امر به دلیل تحکیم شدید ایدئولوژی وهابیت است.

"گیدو اشتاینبرگ" پژوهشگر موسسه سیاست و امنیت بین المللی آلمان ، می گوید ، "بسیاری از رهبران و مبلغان داعش در اروپا در دانشگاه اسلامی مدینه ، تحصیل کرده اند ، به نظر سعودی ها اسلام واقعی "همان سلفی گری است که باعث شده جامعه سعودی به سمت افراط گرایی و انزوا گرایش پیدا کند.

در اظهاراتی ، ناصر الحزیمی ، یکی از طرفداران نزدیک به جنبش جهيمان ، گفت: آنچه جهيمان انجام داد جلوی  مدرنیته را گرفت. مثلا یکی از خواسته های جهيمان جلوگیری از حضور همه گوینده های زن در تلویزیون بود.

محمد بن سلمان ، ولیعهد سعودی ، در مصاحبه مطبوعاتی خود در مارس 2018 گفت:

 قبل از سال 1979 "ما مانند همه کشورهای دیگر حوزه خلیج فارس زندگی عادی داشتیم، زنان در حال رانندگی بودند و عربستان سینما داشت.

با ولیعهدی محمد بن سلمان اوضاع به طور اساسی تغییر کرد تا این کشور شاهد دوره جدیدی از تحولات اجتماعی سیاسی باشد.

 زنان مجاز به رانندگی با ماشین شدند و سینماها و تئاترها افتتاح شد ، زنان اجازه ورود به استادیوم های فوتبال ، کنسرت های مختلط و نمایش های رقص را نیز پیدا کردند.

از سال 1938 ، اقتصاد عربستان به طور عمده به استخراج و صادرات نفت به عنوان منبع اصلی درآمد ملی متکی بود و عربستان را به بزرگترین صادر کننده نفت در جهان تبدیل کرده بود. به دلیل تغییرات اقتصادی و سیاسی در منطقه و جهان ، قیمت نفت طی دهه ها تحت شوک های شدیدی قرار گرفت که تقریباً اقتصاد این کشور را لرزاند.

رهبران سعودی اغلب به فکر  سایر عناصر برای حمایت از اقتصاد بوده اند تا با گذشت زمان به استوانه های اصلی در کنار نفت تبدیل شوند_ بدون اینکه تصمیمات قاطعی در این زمینه اتخاذ کنند _اما محمد بن سلمان تصمیم خود را گرفت و نام آن را چشم انداز 2030 گذاشت و در 25 آوریل 2016 رسما آغاز به کار کرد.

یکی از این پروژه های بلند پروازانه ، پروژه عظیم "NEOM" بود که علاوه بر ارائه سهام آرامکو در بورس جهانی بود.

شبکه آمریکایی "بلومبرگ" گزارش داد که عربستان سعودی تصمیم گرفته است برای بهبود اوضاع اقتصادی به صنعت گردشگری نیز متوسل شود.

با این حال ، طبق گفته بردلی هوپ و جاستین شیک ، خبرنگاران وال استریت ژورنال و نویسندگان کتاب "خون و نفت" : ولیعهد جاه طلب سعودی  فکر می کرد اجرای ابر پروژه ها به راحتی انجام می شود ، اما  پس از گذشت چهارسال متوجه شد، هیچ اتفاقی تاکنون نیافتاده است.

 

 از دست دادن نقش منطقه ای؟

  فوریه سال 1945 ، توافقنامه تاریخی کوینسی بین ایالات متحده به ریاست فرانکلین روزولت و عبدالعزیز آل سعود امضا شد که بر اساس آن واشنگتن از حاکمان آل سعود محافظت بدون قید و شرط در ازای تضمین تأمین نفت این کشور می کند.

برای دهه های طولانی ، روابط بین دو کشور دارای ثبات نسبی بود ، اما با ظهور محمد بن سلمان ، عربستان سعودی شروع به ارتباط با روسیه کرد و توافق نامه همکاری نظامی و فنی به ارزش 3.5 میلیارد دلار ، به عنوان بخشی از یک توافق گسترده تر به ارزش 20 میلیارد انجام داد. این اقدام آمریکا را به شدت آزار داد.

عربستان سالها به دلیل موقعیت معنوی بی نظیری که برخوردار است ، جایگاه بزرگ خود را در میان کشورهای جهان ، به ویژه جهان اسلام حفظ کرده است.

با این حال ، این موقعیت منطقه ای و بین المللی به چند دلیل اخیراً به طرز بی سابقه ای بسیار متزلزل شده است ، از جمله آنها ترور جمال خاشقچی روزنامه نگار مطرح سعودی بود.

این اقدام عربستان جدید را، به عنوان کشوری نشان داد که مراقب عواقب اقدامات خود نیست.

همچنین ، افزایش نفوذ ترکیه و دخالت آنکارا در تعدادی از پرونده های حساس منطقه ای ، به ویژه  تشدید سیگنال های آمریکایی به احتمال پیوستن عربستان به قطار عادی سازی خلیج فارس برای روابط با اسرائیل ، تأثیر زیادی بر موقعیت عربستان  گذاشت .

عربستان سعودی رهبر تمام کشورهای حاشیه خلیج فارس ، از جمله امارات متحده عربی بود.

 بر اساس آنچه توسط مجله آمریکایی "نیویورکر" فاش کرد ، برکناری بن نایف با تحریک محمد بن زائد صورت گرفت، این امر پس از اینکه بن نایف به پادشاه سعودی نسبت به توطئه علیه خاندان سعودی به رهبری محمد بن زاید ، ولیعهد ابوظبی صورت گرفت، انجام شد .

برخی تحلیلگران مانند دیوید هرست نویسنده انگلیسی معتقدند که "مردی که در پشت محمد بن سلمان است تا سعودی ها را تضعیف و کنترل کند، محمد بن زاید است. بن زاید طراح اصلی سیاست های  ولیعهد سعودی است.

 

مرتبطات
إدارة التوحش..
الدم و النفط
جذور الارهاب فی العقیدة الوهابیة
جنایت قتل خاشقچی
این است وهابیت

کتاب "این است وهابیت" ترجمه کتاب "هذی هی الوهابیه" اثر علامه محمد جواد مغنیه است. علامه محمد جواد مغنیه از عالمان و مفسران شیعه اهل لبنان در قرن 14ه.ق و یکی از شاگردان آیت الله ال...