نقشه میدانی برجسته ترین گروه های مسلح در ادلب
با تشدید درگیری ها در استان «ادلب» سوریه و حومه آن واقع در شمال غربی این کشور، پرسش هایی در رابطه با ماهیت گروه های مسلحی که با دولت سوریه می جنگند، مطرح می شود. با توجه به ایدئولوژی ها و برنامه های متناقض، پیچیدگی های نقشه متغیر نظامی و میدانی در آخرین سنگرهای معارضان سوری خود را نشان می دهد.
تاریخ انتشار : 1398/4/16
منبع : ترجمه اختصاصی دبیرخانه کنگره

دسته بندی این گروه های نظامی بی ثبات که هر روز در یک جبهه می جنگند و طی سالیان بحران سوریه در معرض تجزیه و تحول قرار داشته اند، کار دشواری است. هرچند که «مسکو» هم پیمان اصلی دولت سوریه اذعان دارد که در میان معارضان سوری، گروه های میانه رویی نیز وجود دارد؛ ولی ارتش سوریه بر یکپارچه شمردن آنها و هدف گذاری برای نابودی تمامی این گروه ها بدون هیچ استثنایی اصرار دارد.

ارتش سوریه علی رغم اینکه حملاتی در بسیاری از مناطق تا آخرین سنگرهای معارضان مسلح در «ادلب» انجام داده، اما با این حال انسجام خود را حفظ کرده است و بار دیگر با حمایت و سپر روسیه بر بخش های وسیعی از کشور سیطره یافته است. برخلاف معارضان مسلح که متفرق شدند و مجبور شدند تا در «ادلب» تجمع کنند؛ زیرا مناطق وسیعی را از دست دادند و می کوشیدند تا جای پایی برای خود حفظ کنند. از برجسته ترین گروه های مسلح فعال در این منطقه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

«جبهة النصرة»

«هیئة تحریر الشام» یا «جبهة النصرة سابق» در صدر این لیست قرار دارد. این هیئت قدرت مسلط بر استان «ادلب» به شمار می رود. سرکردگی آن را «ابو محمد الجولانی» بر عهده دارد که به روابط خود با تشکیلات «القاعده» مباهات می کرد؛ ولی با افزایش فشارهای بین-المللی بر او، این جبهه کوشید تا عنوان ظاهری خود را تغییر دهد؛ لذا در سال 2016 اعلام کرد که از تشکیلات «القاعده» جدا شده است و عنوان «فتح الشام» را انتخاب کرد. مدتی بعد یعنی در اوایل سال 2017 بار دیگر به «هیئة تحریر الشام» تغییر عنوان داد.

بنا به نقل سایت «أحوال الترکیة»، این جبهه حدود 15 هزار مسلح در اختیار دارد و در مناطق تحت سیطره خود در «ادلب» از پایگاه مردمی برخوردار است.

کارشناسان معتقدند که این پایگاه مردمی «برآمده از اعتقاد و رضایت نیست؛ بلکه ناشی از ترس است؛ زیرا تشکل های افراطی در بیشتر موارد در مناطق تحت سیطره خود از اسلوب ترساندن استفاده می کنند تا پایگاه مردمی  را حفظ کنند؛ چرا که این پایگاه سرپوشی برای فعالیت های آن فراهم می سازد».

هرچند که «آنکارا» نام «جبهة النصرة» را در لیست تروریسم قرار داده است؛ ولی گزارش-هایی وجود دارد که از حمایت ترکیه از این جبهه حکایت دارد. دیدارهای لورفته میان اطلاعات ترکیه و سرکردگان این جبهه، به این مطلب اشاره می کند. «مسکو» این جبهه را نیروی شورشی در «ادلب» می داند.

الجيش الوطني السوري/ ارتش ملی سوریه

یکی دیگر از گروه های فعال در «ادلب» گروهی موسوم به «الجيش الوطني السوري» است. این گروه یکی از گروه های اصلی ای است که «ادلب» و شمال «حماة» را به عنوان مرکز انتخاب کرده است و متشکل از تشکل های زیر است: «لواء شهداء بدر/ تیپ شهدای بدر»، «الجبهة الشامية/ جبهه شامی»، «أحرار الشرقية/ آزادگان شرقی» و «أحرار الشمال یا فيلق الشام/ آزادگان شمال یا لشکر شام».

ارتش ملی سوریه که در سال 2017 تأسیس شد یکی از مهم ترین گروه های مسلح در سوریه به شمار می رود که به همراه ترکیه در دو عملیات «درع الفرات/ سپر فرات» و «غصن الزیتون/ شاخه زیتون» مشارکت داشت. به موجب این دو عملیات، ارتش ترکیه بر نوار مرزی شمال سوریه که از «جرابلس» در کنار رود فرات تا «عفرین» در شمال «حلب» امتداد می-یافت، سیطره پیدا کرد.

«الجيش الوطني/ ارتش ملی» متشکل از بیش از 30 گروه دیگر است و گفته می شود که بین 20 تا 25 هزار مبارز دارد.

این گروه در میان گروه های دیگر از وجهه خوبی برخوردار نیست؛ زیرا کاملا گوش به فرمان اوامری است که از سوی «آنکارا» صادر می شود. از سوی دیگر با کردها در مناطق تحت سیطره آنان برخورد مناسبی ندارند. ممکن است همین برخورد نامناسب دلیل اصلی وقوع اختلافات و تجزیه های گسترده در داخل آن باشد.

الجبهة الوطنية للتحرير/ جبهه آزادی بخش ملی

نقشه میدانی شمال غربی سوریه «الجبهة الوطنية للتحرير/ جبهه آزادی بخش ملی» را نیز در بر می گیرد؛ جبهه ای که خود متشکل از چندین گروه اصلی است: «فيلق دمشق»، جماعت «أحرار الشام»، جنبش «نور الدين زنكی»، تیپ های «صقور الشام»، بقایای «الجيش الحر»، «گروه اول و دوم ساحلی»، «لواء شهداء الإسلام»، «تَجمُّع دمشق» و غیره.

گروه «الجبهة الوطنية للتحرير» در مه 2018 تأسیس شد و در آگوست 2018 به صورت گسترده وارد عرصه نبرد گردید.

این جنبش خودش را بخشی از ارتش آزاد سوریه می داند؛ ارتشی که از حمایت ترکیه برخوردار است. این جنبش با آغاز اعتراضات در سوریه تشکیل شد و طی سال های 2013 تا 2017 مورد حمایت «واشنگتن» قرار گرفت؛ ولی به دنبال شدت یافتن اختلافات میان «واشنگتن» و «آنکارا»، «واشنگتن» حمایت خود از ارتش آزاد سوریه را کاهش داد.

جيش العزة/ ارتش عزت

یکی دیگر از گروه های حاضر در این منطقه گروه «جیش العزة» است که دامنه اصلی فعالیت آن حومه شمالی «حماة» می باشد. این گروه در شمار گروه هایی بود که پیش از این از حمایت «واشنگتن» برخوردار بود؛ ولی دیری نپایید که در برهه اخیر از «الجبهة الوطنية للتحرير» اعلام استقلال کرد.

هرچند بین این گروه و ترکیه روابط نزدیکی وجود دارد؛ اما به دستوراتی که از سمت این کشور صادر می شود، توجه چندانی نمی کند. ممکن است بهترین مثال در این زمینه نپذیرفتن تمامی فشارهایی است که ترکیه جهت تحمیل منطقه «عاری از سلاح» اعمال کرد. از سوی دیگر این گروه با «هیئة تحریر الشام» روابط محکمی دارد. شمار مبارزان این جماعت بین 2000 تا 3000 مبارز در نوسان است.

یکی از برجسته ترین سرکردگان آن «عبدالباسط الساروت» است که هفته گذشته در اثر مجروحیت درگذشت. وی در جریان نبرد علیه ارتش سوریه در حومه شمالی «حماة» مجروح شده بود.

گروه های دیگر

گروه هایی وجود دارند که خود را بخشی از تشکیلات «القاعده» می دانند، مانند: تشکیلات «حراس الدین/ پاسداران دین»، حزب اسلامی «ترکستان»، «اجناد القوقاز/ لشکریان قفقاز»، جماعت «أنصار الدين/ حامیان دین» و گردان های «امام بخاری». بیشتر این افراد، مسلحان خارجی هستند. پس از آنکه «هیئة تحریر الشام» ارتباط خود با «القاعده» را قطع کرد، از این رو مسلحان خارجی، گروه هایی را تأسیس کردند که با تشکیلات «القاعده» بیعت کردند.

بر اساس گزارش های مشابه، «حراس الدین/ پاسداران دین» قدرتمندترین این گروه هاست. بسیاری از مبارزان «القاعده» زیر پرچم آن فعالیت می کنند و آموزه های خود را از «ایمن الظواهری» سرکرده این تشکیلات (القاعده) می گیرند.

حزب اسلامی «ترکستان» نیز در چارچوب گروه هایی قرار دارد که در امتداد «القاعده» به شمار می روند. این حزب در منطقه شمال غربی سوریه فعالیت دارد و مبارزانی از منطقه مسلمان نشین «اویغور» چین را در بر می گیرد.

این گروه ها تحت تمام عناوین مختلف خود با «الجبهة الوطنية للتحرير» و «الجيش الوطني السوري» مخالف هستند. آنها «هیئة تحریر الشام» را نیز آماج انتقادات خود قرار می دهند؛ ولی با این وجود از درگیری مستقیم با آن اجتناب می ورزند. برآوردها حاکی از آن است که شمار نیروهای آن به بیش از 4 هزار مبارز می رسد.

کارشناسان معتقدند که هسته های خفته و وابسته به «داعش» نیز در این منطقه (ادلب) حضور دارند؛ ولی نمی توانند آشکارا اعلام وجود کنند؛ زیرا بیشتر نیروهای جهادی، رفته رفته از این تشکیلات افراطی (داعش) اعلام انزجار می کنند؛ هرچند که برخی از اقدامات این گروه-ها با خشونت های «داعش» تفاوتی ندارد.

بسیاری از این گروه ها از حمایت ترکیه برخوردارند. این امر باعث شده است که صبر روسیه به سر آید؛ کشوری که از ارتش سوریه جهت سیطره بر آخرین سنگرهای معارضان مسلح حمایت می کند. احتمال بسیاری می رود که ارتش این کشور با فصل تازه ای از جبهه های باز و با احتمالات فراوان مواجه باشد.  

منبع: إرم نیوز

انتشار این مطلب به معنی تأیید محتوای آن توسط دبیرخانه کنگره نیست

مرتبطات
فراز و فرود القاعده در شبه قاره هند ...
«ابوعبیدة کنصفرة» از سربازی ارتش سوریه تا فرماندهی در گروه تروریستی«تحریرالشام»
5 جماعت مسلح در «ادلب» سوریه
جابر علي پاشا رییس فعلی احرار الشام
نگاهی به مصلحت‌اندیشی‌های القاعده؛ از رابطه با آمریکا و سعودی تا ارتباط با ایران و سوریه
ارسال نظر