داعش در نیجر 1 تلاش های ناکام دولت برای مهار داعش
در حال حاضر منطقه مرزی میان مالی و نیجر، در شمال تیلابری، در آتش افراطی گری می سوزد. شرایط موجود اولا نتیجه شکست حمله نظامی علیه شاخه ساحلی داعش در سالهای 2017-2018 و و در ثانی متأثر از ناکامی تلاش های بعدی دولت نیجر برای پیگیری گفتگوها با جوامع محلی است که داعش در میان آنها نفوذ کرده است. از آوریل 2019 به این سو بسیاری از رهبران محلی که برای دولت اقدامات امنیتی انجام می داند و نیز بیش از 200 نفر از نیروهای امنیتی در حملاتی کشته شده اند که داعش مسئولیت آنها را به عهده گرفته است. به همین دلیل این نگرانی ایجاد شده است که نیجر حلقه بعدی دومینوی بی ثباتی منطقه باشد علی رغم اینکه از سوی همپیمانان خارجی اش به عنوان کشوری با ثبات بیشتر نسبت به همسایگانش شناخته می شد. در 13 ژانویه 2020 در همایشی که از سوی امانوئل مکرون در شهر پو فرانسه برگزار شد نیجر و دیگر کشورهای منطقه ساحل اعلامیه مشترکی را منتشر کردند که از تقویت توانایی های نظامی برای در اولویت قرار دادن حمله به داعش در منطقه خبر می داد.
تاریخ انتشار : 1399/7/24
منبع : ترجمه اختصاصی دبیرخانه کنگره

مقدمه

 

در شمال تیلابری مانند دیگر نقاط ساحل توجه فوق العاده به مسئله مبارزه با تروریسم منجر  شده است در نزاعی که اساسا ناشی از رقابت های درون قومی و بین قومی بر سر منابع و حقوق است به استفاده بیش از اندازه از ابزار نظامی رو آورده شود در حالیکه داعش به خوبی آموخته است از این نزاع ها چگونه بهر برداری کند. مبارزه علیه تروریسم به منظور تضعیف گروه های تروریستی نه نامشروع است و نه بی منطق لکن روشی که در نیجر پیش گرفته شد بیش از آنکه شرایط را آرام کرده باشد باعث تشدید نا آرامی ها شده است. این سیاست ها نتایج نامطلوبی را به بار آورده است و به عنوان مثال نظامی شدن جوامع مرزی را تسریع کرده و همچنین سبب مرگ شهروندانی شده است که متهم به عضویت در داعش بوده اند. در حالی که نیجر در پاسخ به افزایش خشونت ها، حملات جدیدی را در امتداد خطوط مرزی علیه مواضع ترویست ها آغاز کرده است، جوامع محلی شمال تیلابری مجددا تاکید کرده اند که این عملیات های نظامی جان تعداد زیادی از شهروندان غیر نظامی را گرفته است.

شاخه ساحلی داعش با بهره برداری از این ناآرامی ها در تلاش برای عقب راندن رقیب دولتی خود است. پیش از این نیز این گروه از نگاه برخی ساکنان منطقه تیلابری نصابی از مشروعیت را کسب کرده و به عنوان نیرویی توانمندتر از دولت برای حمایت از همپیمانان محلی و ارائه خدمات اساسی از جمله امنیت شناخته شده است. نیجر به دنبال پاسخی مناسب برای تضعیف داعش است و درحالی که رویکردش تا به امروز در سطح گسترده نا کام مانده است در جستجوی ایده های نوین است.

تلاش هاي نيجر براي مهار داعش

در حال حاضر شاخه ساحلی داعش مهمترین تهدید امنیتی دولت نیجر و حتی کل منطقه به حساب می آید. ابو ولید صحراوی، امیر این گروه، در سال 2015 با ابوبکر بغدادی خلیفه خودخوانده داعش بیعت کرد[1].   عدنان ابوولید الصحراوی[2] که اصالتا متولد صحرای غربی است به عنوان دانشجو به الجزائر مهاجرت کرد و سپس به شمال شرق مالی رفته و در آنجا سمت سخنگوی گروه «جماعه للتوحید و الجهاد فی غرب إفریقیا» که گروهی مخالف القاعده است را بر عهده گرفت وی سپس در سال 2015 به داعش اعلام وفاداری نمود و پس از آن گروهش حملاتی را در نیجر و بورکینافاسو ترتیب داد.  در ادامه وی نفوذش را بر مناطق ساحلی ، مرکز بورکینافاسو و خصوصا منطقه مناکا در مالی و تیلابری در نیجر گسترش داد. شهرت جهانی وی بعد از حمله سال 2017 که منجر به کشته شدن چهار آمریکایی شد صورت گرفت. مبارزان صحراوای با بستن پیمان های متعدد با جوامع محلی تسلط خود بر منطقه موسوم به سه مرز را تقویت کردند و  توانسته اند در چند ماه اخیر تلفات سنگینی بر نیروهای امنیتی سه کشور مذکور وارد کرده اند.

پیشروی داعش از کشور مالی تا منطقه تیلابری واقع در شمال نیجر که فقط 112 کیلومتر با نیامی پایتخت فدرال فاصله دارد مقام های دولتی را سر در گم کرده است. بعد از شکست اولین تلاش برای گفتگو با شورشیان، دولت نیجر در نیمه سال 2017 گروه های مسلح قومی که هم پیمان دولت و نزدیک به نظامیان فرانسوی  بودند را برای عملیات در مناطق این کشور سازماندهی کرد[3].  گرچه حملات این گروه ها درابتدا داعش را به عقب راند و در ظاهر قدمی به سوی ثبات بخشی به حساب می آمد لکن روابط میان جوامع محلی، گروه های مسلح طوارق و داووشک مالی که غالبا به فولانی ها متهم به همکاری با جهادیست ها حمله می کردند را وخیم تر کرد و سبب عکس العمل انتقامی فولانی ها شد. نیجر که متوجه شده بود این دست عملیات ها فقط سبب گسترش بی ثباتی در منطقه شده است از ژوئیه 2018 یک سیاست آگاهی افزایی برای مردم را در پیش گرفته است.

این سیاست نیز حقیقتا نتیجه محسوسی در پی نداشت و نفوذ داعش نه فقط در میان فولانی ها بلکه حتی در میان جوامع طوارق، جرما و دائوشک همچنان در حال افزایش است. آن دسته از مسئولان محلی که با دولت نیجر همکاری می کردند توسط داعش کشته شدند. این حملات تکرار شد و خصوصا در اواخر سال 2019 به صورت مرگبارتری ادامه یافت.

 

 

[1] La déclaration d’allégeance de Sahraoui à Baghdadi en 2015 est évoquée par Camilo Casola, « Jihad and Instability in the Sahel: The Extent of a Crisis », Italian Institute for International Political Studies, 10 mai 2019. Crisis Group est en possession d’un enregistrement audio de sa bay‘ah, ou serment d’allégeance, daté du 13 mai 2015.

[2] Né et élevé à la fin des années 1970 dans la région de Laayoune, au Sahara occidental, sous contrôle marocain, Sahraoui s’est rendu en Algérie pendant la guerre civile entre le gouvernement et diverses insurrections islamistes dans les années 1990. Avant de rejoindre le Mujao en 2011, Sahraoui a également passé du temps dans les camps de réfugiés sahraouis de Tindouf, en Algérie, dirigés par le Polisario, le mouvement qui cherche à obtenir l’indépendance du Sahara occidental. Entretiens d’un analyste de Crisis Group dans une précédente fonction, Alger et Tindouf, 2017. Pour une biographie plus complète, voir Benjamin Roger, « Tracking Abu Walid al-Sahraoui, West Africa’s Most Wanted Jihadist », The Africa Report, 12 février 2020. Les détails du rôle de Sahraoui en tant que porte-parole du Mujao sont présentés par Pauline Le Roux, «Comment l’État islamique dans le Grand Sahara exploite les frontières au Sahel », Centre d’études stratégiques de l’Afrique, 21 juin 2019.

[3] L’opération française Barkhane a mis en place une coopération formelle avec ces groupes armés, probablement à partir de septembre 2017. Entretiens avec Crisis Group, officiers et responsables militaires français, Dakar et Paris, 2018. Court-circuiter l’Etat islamique dans la région de Tillabéri au Niger Rapport Afrique de Crisis Group N°289, 3 juin 2020 Page 4

مرتبطات
داعش در نیجر 6: کارشکنی فرانسه و آمریکا در مسیر مذاکرات با شورشیان
داعش در نیجر 5: مذاکره دولت با جوامع محلی
داعش در نیجر 4: ترور رهبران محلی و تمرکز بر نزاع های قومی
داعش در نیجر-3: بازی دوسر باخت دولت در گزینه نظامی علیه داعش
داعش در نیجر-2: اوج گیری داعش در شمال تیلابری
ارسال نظر