داعش در نیجر 6: کارشکنی فرانسه و آمریکا در مسیر مذاکرات با شورشیان
سیاستی های با هدف مذاکره با رهبران داعش که به تازگی تلفات سنگینی به نیروهای امنیتی وارد کرده است، موضوع گفتگو هایی در نیجر بوده است.
تاریخ انتشار : 1399/8/21
منبع : ترجمه اختصاصی دبیرخانه کنگره

ترجمه: سعید غلامزاده

  در میان نیروهای امنیتی رویکرد های مختلفی نسبت به این مساله وجود دارد. وزیر امور داخلی نیجر اقداماتی رابرای گفتگو با رهبران داعش آغاز کرده بود لکن مسئولان ارشد نظامی به شکل گسترده ای با این اقدام مخالفت کردند. در جریان نشست شورای امنیت ملی نیجر در سال 2017 نظامیان تصمیم وزیر امور داخلی را وتو کردند[1]. اختلاف در استراتژی ها و اهداف معمولا پیام های متناقضی برای ستیزه جویان داعش و رهبران آنها مخابره می کند و اعتماد آنها به مسئولین در تلاش هایی بعدی برای مذاکرات را کاهش می دهد. تروریست ها همچنین می توانند نگران باشند که مذاکراتی که از سوی برخی از دولتمردان آغاز شده است، ابزاری برای بخش دیگری از مسئولان یا هم پیمان های آنها برای شناسایی داعشی ها به منظور هدف قردادن آنها باشد. مثلا از سوی ارتش یا یکی از همپیمان های خارجی مانند فرانسوی ها یا امریکائی ها[2].

در نتیجه، به دلیل اینکه رهبران اصلی داعش از اعضای قبایل مرز نشین هستند و احتمالا برای منافع سیاسی و اقتصادی به این گروه پیوسته اند دولت نیجر به منظور دور کردن آنها از گروه ترویستی می بایست اقداماتش برای پاسخ به درخواست هایشان را توسعه دهد. 

برای اینکه مذاکرات با رهبران نیجری داعش منجر به نتیجه شود مسئولان دولتی به منظور راضی کردن آنها برای جدا شدن از گروه می بایست مجموعه ای از پیشنهادات را بر روی میز بگذارند همانند آنچه در دهه 1990 به شورشیان طوارق نیجر پیشنهاد دادند. این پیشنهادات می تواند جذب مبارزان داعش در کادر نیروهای امنیتی، انتصاب رهبران داعش در پست های مهم موسسات دولتی، تشدید توسعه منطقه ای و تمرکز زدایی از دولت باشد.

البته در این میان به واسطه هایی نیاز است که مورد اعتماد دولت و جهادیست ها باشند. ترور تأیید نشده «عمرو کارو روآ» که سابقا به آن اشاره شد سبب شده است که واسطه های دولت برای ترغیب جهادیست ها به مذاکره احساس خطر کنند. برای دولت نیامی لازم است که بی اعتمادی شورشیان را که گمان می کنند دولت و همپیمانان خارجی واسطه ها را برای فریب آنها به کار می گیرند از بین ببرد. این بی اعتمادی تنها به پیچیده تر شدن تلاش های سیاسی و به خطر افتادن جان شخصیت های تاثیر گذار منطقه ای که دولت شدیدا به آنها نیازمند است منجر خواهد شد.

در خصوص نحوه برخورد با صحراوی، بعید به نظر می رسد که وی با توجه قدرت فعلی اش حاضر به تبعیت از مقامات دولتی یا  پیمان بستن با آنها باشد[3] . علی الظاهر در حال حاضر اکثر مسئولان بر این نظرند که کشتن وی تنها راه حل است و از این طریق می توان گروه وی را تضعیف و دستگیری فرماندهان نیجری او را تسهیل کرد [4]. با این وجود پیامدهای پیش بینی نشده مرگ وی می تواند خطرات بسیار بزرگی را به وجود آورد. به عنوان مثال جانشین وی ممکن است این گروه رابه یک سازمان افراطی تر تبدیل کند، همچنانکه این احتمال وجود دارد که بعد از مرگ صحراوی گروه وی به تعدادی گروهک که گفتگو با همه آنها می تواند غیر ممکن باشد منشعب شود.

دولت همچنین باید به دنبال روشی باشد برای به ثمر نشاندن گفتگو با صحراوی در کوتاه مدت یا دراز مدت هرچند وی در حال حاضر به آن رغبتی نشان نمی دهد. در هرصورت وی در سال 2016-2017 تمایل خود برای مذاکره با نیجر را نشان داده است. صحراوی یک ساختار فرماندهی متحد را کنترل می کند که در صورت دستیابی به توافق به خوبی به تلاش های صورت گرفته برای  ثبات منطقه کمک می کند[5] . اگر او حاضر نشود در کوتاه مدت پای میز مذاکره بنشیند دولت نیامی می تواند بر حمایت هایش از ساکنان مناطق مرزی متمرکز شود. هدف دولت باید این باشد که رهبران جوامع محلی و فرماندهان نیجری داعش را به روشی که پیش از این گذشت ( جذب مبارزان در نیروهای امنیتی و انتصاب فرماندهان در پست های مهم موسسات ) به جدا شدن از این گروه قانع کند. اگر صحراوی در نیجر تضعیف می شد ممکن بود که رغبت بیشتری برای مذاکره داشته باشد. شانس موفقیت البته اندک است لکن این روش برای نیامی نسبت به حمله نظامی ریسک کمتری دارد آن هم در حالیکه استفاده از زور تا کنون بی نتیجه بوده است.

البته حتی اگر  امکان آغاز مذاکرات وجود داشته باشد، هرگونه تلاش برای گفتگو با صحراوی یا دیگر فرماندهان داعش می تواند با مقاومت شرکای خارجی نیجر مواجه شود. برخی از این شرکای خارجی همچنان به روش نظامی برای مقابله با جهادیست ها معتقد هستند. در حقیقت برخی از واسطه ها و مسئولین نیجر معتقدند که پاریس و واشنگتن تلاش ها نیامی برای مذاکره با جهادیست ها را با شکست مواجه کرده اند تا اهداف خود را تعقیب کنند [6]. برای این شرکای خارجی و خصوصا برای فرانسه مسأله اصلی شکست یا کنترل نظامی جهادیست ها و متوقف کردن تاثیر فزاینده تفسیر سیاسی از اسلام است که به عنوان دشمن حضور غربی ها در ساحل تلقی می شود [7]

به عنوان مثال در سال 2016، در دوره ای که محمد بازوم یه کانال مستقیم برای ارتباط با صحراوی ایجاد کرده بود، فرانسه با آزادی چند تن از زندانیان فولانی که در عملیات برخانه دستگیر شده بودند و صحراوی آزادی آنها را در عوض تعهد به توقف حملات علیه دولت نیجر خواستار شده بود مخالفت کرد[8]. همچنین در  فوریه 2017  درست در زمانی که دولت نیجر و داعش در حال مذاکره بودند فرانسه با اجرای حملات هوایی جدید در منطقه مرزی مالی- نیجر فشار نظامی خود را اعمال کرد[9] .

همچنین در اکتبر 2019 برنامه Rewards for Justice  وزارت امور خارجه آمریکا برای به دست آوردن اطلاعاتی درباره محل زندگی صحراوی پاداش 5 میلیون دلاری تعیین کرد که سبب شد واسطه های احتمالی از ارتباط گرفتن فیزیکی با رهبر داعش و فرماندهان وی خودداری  کنند زیرا می ترسیدند که ارتباط گرفتن با چنین سیبل با ارزشی باعث آسیب پذیر بودن آنها در برابر حملات هوایی می شود [10]. واسطه ها و مسئولان سیاسی نیجر همچنین این پاداش را به عنوان نشانه ای برای مذاکره نکردن با صحراوی تفسیر می کنند. برخی مسئولان نیجر خواستار لغو این پاداش شده اند زیرا تلاش برای برقراری مذاکره با شورشیان را پیچیده تر می کند[11] .

با این وجود اگر نیجر بتواند اثبات کند که طرح منسجمی برای پاسخ به درخواست های جوامع محلی و برقراری مذاکره منجر به آتش بش با فرماندهان داعش دارد باید از شرکای خارجی خود بخواهد که از ایجاد موانع جدید در این مسیر خودداری کنند. فرانسه باید حملاتش هواییش را در زمان هایی که دولت نیجر در حال مذاکره است متوقف و از مداخله در مذاکرات آزادی زندانیان خودداری کرده بلکه در صورتی که این گفتگو ها بتوانند در راضی کردن فرماندهان داعش برای زمین گذاشتن سلاح یا حداقل خودداری از حمله به نیروهای امنیتی مفید باشند بهتر است فرانسه به دنبال راه هایی برای حمایت از آنها باشد[12]. آمریکائیها نیز به نوبه خود می توانند بی سر و صدای پاداش 5 میلیون دلاری خود برای پیدا کردن صحراوی را بردارند تا واسطه ها برای ارتباز گیری مجدد با او تشویق شوند.

فرانسه و آمریکا که هر یک کمپ های ضد تروریست در منطقه دارند در این نبرد سرمایه گذاری زیادی کرده اند. هر دو آنها متحمل تلفاتی شده اند. با این وجود  این نبرد در نهایت نبرد متعلق به نیجر است و در چندین دهه بعد این نیجر خواهد بود که نتایج اتفاقات امروز را تحمل خواهد کرد.

 

 

[1]  Entretien de Crisis Group, fonctionnaire nigérien, Niamey, février 2020.

[2] Par exemple, en 2017, les jihadistes ont libéré un membre de la garde national nigérienne après des négociations avec les émissaires de Niamey, mais de son côté, le gouvernement nigérien n’a jamais tenu sa promesse de libérer un certain nombre de prisonniers. Entretiens de Crisis Group, Niamey, 2017.

[3]  « Abou Walid est piégé », dit un conseiller du gouvernement. « La paix ne l’intéresse pas. Tout ce qu’il peut faire, c’est devenir aussi puissant que possible et ensuite mourir ». Entretien de Crisis Group, Niamey, octobre 2019.

[4]  Entretiens de Crisis Group, Niamey, juin et octobre 2019.

[5] Ibid

[6]  Entretiens de Crisis Group, Niamey, juin et octobre 2019. Certains responsables nigériens ne sont pas d’accord, soutenant que les partenaires étrangers n’imposent aucune exigence interférant avec leurs efforts de dialogue.

[7]  Entretien de Crisis Group, fonctionnaires français, Paris, avril 2019.

[8]  Entretiens de Crisis Group, Niamey, juin 2019. Voir, par exemple, Maclean, « Niger Islamic State hostage », op. cit. Certains responsables nigériens notent que la France était plus ouverte à la libération d’autres insurgés lorsqu’elle servait ses propres intérêts. Au milieu des négociations pour la libération des otages français en 2014, la France s’est montrée disposée à libérer de la prison nigérienne Iliassou « Petit Chafori » Djibo, un ancien membre du Mujao qui a ensuite rejoint le GSIM et est devenu un haut dignitaire de l’Etat islamique. Entretiens de Crisis Group, Niamey, octobre 2019.

[9] Voir le rapport de Crisis Group, Frontière Niger-Mali, op. cit.

[10]  Entretiens de Crisis Group, Niamey, octobre 2019. « US offering $5 million bounty for attackers responsible for deadly Niger ambush that killed 4 soldiers », Military Times, 4 octobre 2019. 106 Entretiens de Crisis Group, fonctionnaire nigérien, Niamey, octobre 2019.

[11]  Entretiens de Crisis Group, fonctionnaire nigérien, Niamey, octobre 2019.

[12]  Entretiens de Crisis Group, fonctionnaire nigérien, Niamey, octobre 2019 ; fonctionnaire français,

Paris, décembre 2019. Voir le rapport de Crisis Group, Frontière Niger-Mali, op. cit.

مرتبطات
داعش در نیجر 5: مذاکره دولت با جوامع محلی
داعش در نیجر 4: ترور رهبران محلی و تمرکز بر نزاع های قومی
داعش در نیجر-3: بازی دوسر باخت دولت در گزینه نظامی علیه داعش
داعش در نیجر-2: اوج گیری داعش در شمال تیلابری
داعش در نیجر 1 تلاش های ناکام دولت برای مهار داعش
ارسال نظر